Connect with us

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πώς επηρεάζει η ανθρώπινη ψυχολογία τις αγορές στη διάρκεια του lockdown

bizness.gr

Published

on

Λίγες μόλις ώρες πριν από την έναρξη του νέου lockdown και την εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, καταναλωτές έσπευσαν να προμηθευτούν διάφορα είδη, πρώτης ανάγκης και μη, ώστε να μην τους λείψει κάτι την περίοδο που ακολουθεί. Μάλιστα, το καταναλωτικό «κύμα» δεν φάνηκε να έχει προτίμηση σε κάποια συγκεκριμένα είδη, καθώς οι αγορές κάλυπταν ένα μεγάλο φάσμα προϊόντων, από τρόφιμα και είδη ρουχισμού μέχρι καλλυντικά και βαφές μαλλιών.

«Αυτό που είδαμε ήταν μια εκδήλωση υστερίας που κινητοποιήθηκε από την ανάγκη να μείνουμε όπως είμαστε. Στο άκουσμα του lockdown υπήρξε ο πανικός ότι θα κλείσουν τα μαγαζιά και ο φόβος της ευαλωτότητας υπερίσχυσε της λογικής σκέψης ότι στο προηγούμενο lockdown τα σούπερ μάρκετ, τα καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης και το ηλεκτρονικό εμπόριο λειτούργησαν κανονικά», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κοινωνική και κλινική ψυχολόγος, με μεταπτυχιακό δίπλωμα στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, Ελένη Πατίδου.

Απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης

Η ίδια χαρακτηρίζει τέτοιου είδους συμπεριφορές ως απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης, μιας έννοιας που συναντάται στην επιστήμη της ψυχολογίας για να εκφράσει μια κατάσταση στην οποία οι άνθρωποι έχουν την τάση να είναι όσο το δυνατόν πιο όμορφοι, πιο δυνατοί, πιο υγιείς, πιο πετυχημένοι. Σημειώνει, μάλιστα, ότι «αυτό το νιώθουμε με τις αγορές», ωστόσο σχολιάζει ότι «ο μηχανισμός που κρύβεται πίσω από την κοινωνία της επίδοσης ενδέχεται να μην είναι τόσο εμφανής. Η παρότρυνση για καταναλωτισμό έρχεται από εμάς τους ίδιους. Εμείς οι ίδιοι πιέζουμε τους εαυτούς μας για να είμαστε καλύτεροι σε όλους τους τομείς, σε υλικά αγαθά, ακόμη και στην παιδεία και τη μόρφωση».

Και μπορεί κάτι τέτοιο να φαίνεται λογικό όταν πρόκειται για υλικά αγαθά, ωστόσο προκαλεί δεύτερες σκέψεις όταν αφορά την υγεία ή την παιδεία. «Για παράδειγμα, είναι πιθανό να υπάρχουν ακόμη και επτά διαγνωστικά κέντρα σε μια γειτονιά, ή να διαφημίζονται διαρκώς προπτυχιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές. Πλέον τα παιδιά αρχίζουν φροντιστήριο από το δημοτικό σχολείο για να προετοιμάζονται καλά ώστε να ανταπεξέλθουν αργότερα στις πανελλήνιες. Πιεζόμαστε μόνοι μας να κάνουμε ένα ακόμη μεταπτυχιακό, ένα ακόμη διδακτορικό, να μάθουμε μια ακόμη ξένη γλώσσα, για να έχουμε περισσότερα εφόδια στην αγορά εργασίας. Τελικά δημιουργείται μια προκλητή ζήτηση, η οποία μας εμπλέκει σε έναν ατέρμονο αγώνα, ο οποίος όμως τελικά, λόγω έλλειψης χρόνου και αποθεμάτων ενέργειας, μπορεί να μας απογυμνώσει από την εσωτερικότητά μας. Είμαστε πια άδειοι από αξίες», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η κ. Πατίδου.

Η ψευδής ελευθερία και η δύναμη της διαφήμισης

Μέσα σε μια τέτοια κατάσταση και καθώς οι ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν προέρχονται από τον ίδιο μας τον εαυτό, ενισχύεται μια μορφή ψευδούς ελευθερίας, της αίσθησης, δηλαδή, ότι είναι ο καθένας ελεύθερος να επιδιώξει και να αποκτήσει κάποιο αγαθό. «Αυτό είναι το δεινό της κοινωνίας της επίδοσης», εξηγεί η ψυχολόγος και φέρνει ως χαρακτηριστική την περίπτωση των διαφημίσεων. «Κάποτε, η διαφήμιση για ένα τρόφιμο είχε να κάνει με το ίδιο το τρόφιμο, το πόσο καλό είναι. Σταδιακά άρχισε να παίρνει άλλη μορφή, να πρεσβεύει ότι ένα προϊόν μπορεί να μας δώσει δύναμη, κύρος, ευτυχία. Εκείνοι που ασχολούνται με την ψυχολογία του καταναλωτή, της υψηλής παραγωγικότητας έχουν διαπιστώσει ότι με τον τρόπο αυτό, εκείνος που πιέζει για την αγορά του προϊόντος είναι ο ίδιος ο καταναλωτής», προσθέτει.

Ο έλεγχος των παρορμήσεων

Παρ’ όλα αυτά επισημαίνει ότι «δεν είναι, όλοι έτσι. Οι άνθρωποι που μπορούν να ελέγξουν την παρόρμησή τους ήταν στην πανδημία λιγότερο καταναλωτικοί. Διαπίστωσαν, μάλιστα, ότι έχουν λιγότερες ανάγκες και μετά το πρώτο lockdown εξακολούθησαν να έχουν περιορισμούς. Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι μπορούν να χαλιναγωγήσουν τις παρορμήσεις τους, έχουν αυτή την κριτική ικανότητα. Ελάχιστοι, όμως, είναι εκείνοι που δεν παρασύρονται από όλη αυτή την προκλητή αναζήτηση και κατανάλωση. Θέλει μεγάλη δύναμη για να αντισταθεί κάποιος στην εσωτερική του παρόρμηση».

Στο ερώτημα αν οι μικρές ηλικίες είναι πιο επιρρεπείς στον καταναλωτισμό, η κ. Πατίδου απαντά ότι τα παιδιά μαθαίνουν από τους γονείς και σημειώνει: «αν ο γονιός λείπει πολλές ώρες και έρχεται με ένα παιχνίδι, εκείνη την ώρα το παιδί θα χαρεί αλλά το κενό θα παραμείνει μέσα του. Το ίδιο συμβαίνει και στους ενήλικες που για λίγο χαίρονται για την αγορά που έκαναν όμως στη συνέχεια παλεύουν με τις συνέπειες, τα χρέη, το κενό που νιώθουν, τις ενοχές γιατί ξόδεψαν χρήματα άσκοπα». Χαρακτηρίζει, παράλληλα, την Black Friday ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προκλητής ζήτησης, αφού όλοι νομίζουν ότι τρέχουν για να προλάβουν μια ευκαιρία. Εκτιμά, μάλιστα, ότι φέτος, εν μέσω lockdown, θα αισθανθούν οι καταναλωτές ακόμη πιο πιεσμένοι επειδή δεν λειτουργεί το λιανικό εμπόριο, και θα θελήσουν να «ξεδώσουν» στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Αντίδοτο στον καταναλωτισμό, η επίγνωση και μια στροφή στις αξίες

Με την επισήμανση ότι οι διαδικτυακές αγορές μπορεί να είναι μια πολύ χρήσιμη εναλλακτική κατά την περίοδο του lockdown, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών, η ψυχολόγος Ελένη Πατίδου υπογραμμίζει τη σημασία της επίγνωσης των δυνατοτήτων του διαδικτύου, των συνεπειών του αλλά και τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι διαπροσωπικές σχέσεις και η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων ως αντίδοτο στον καταναλωτισμό.

«Η αγάπη, η συντροφικότητα, η συσχέτιση με τους άλλους αλλά κυρίως η επίγνωση του παρορμητισμού μας μπορούν να αντισταθμίσουν το κενό, την έλλειψη των αξιών και την υποβόσκουσα εσωτερική πίεση που προκαλεί το ατέρμονο κυνήγι για να αποκτήσουμε περισσότερα», υπογραμμίζει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Advertisement

The Green Office

Advertisement Macon
Advertisement
Advertisement The Green Office
Advertisement TÜV Austria
Advertisement Aecom
Το νέο συγκρότημα γραφείων και καταστημάτων The Grid στο Μαρούσι - Πηγή φωτό: Noval Property
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ19 ώρες ago

Επενδυτική κοσμογονία για νέα κτίρια γραφείων στο Μαρούσι – Οι 4 επενδύσεις της Noval Property

Πηγή: ΝΕΚΤΑΡΙΑ ΜΠΑΛΩΜΑΤΙΝΗ/EUROKINISSI
REAL ESTATE22 ώρες ago

Νέα εταιρεία επενδύσεων real estate στην Ελλάδα – Ποιοί ενώνουν δυνάμεις

Το Μέγαρο Σλήμαν, ιδιοκτησίας ΕΦΚΑ, στην Πανεπιστημίου
REAL ESTATE23 ώρες ago

Πώς θα αξιοποιηθούν 3 ιστορικά ακίνητα του ΕΦΚΑ σε Πανεπιστημίου, Σταδίου & Πατησίων

H Marina Galleria στο Ελληνικό - Πηγή: Lamda Development
RESIDENTIAL4 ημέρες ago

Προχωρούν οι διαδικασίες για τα “διαμάντια” του Ελληνικού – Σε ποιά φάση βρίσκονται Riviera Tower, Riviera Galleria & Vouliagmenis Mall

Το εμπορικό κέντρο The Mall Athens στο Μαρούσι - Πηγή: Eurokinissi / Σωτήρης Δημητρόπουλος
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ4 ημέρες ago

Ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ η αξία των malls της Lamda με επιδόσεις σε επίπεδα 2019

To νέο retail park της Trade Estates στα Σπάτα - Πηγή: Trade Estates
REAL ESTATE5 ημέρες ago

Έως τον Ιούνιο του 2023 η είσοδος της Trade Estates στο Χρηματιστήριο με προίκα τουλάχιστον 286 εκατ. ευρώ

Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ5 ημέρες ago

Εγκρίθηκε επένδυση για νέο 5άστερο ξενοδοχείο στις “ελληνικές Μαλδίβες” στην Εύβοια

REAL ESTATE5 ημέρες ago

Εγκρίθηκε το σχέδιο απόσχισης του κλάδου ακινήτων της INTRACOM – Δημιουργείται νέα θυγατρική

Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ6 ημέρες ago

Νέα επένδυση της Noval Property για “πράσινο” κτίριο γραφείων στο Μαρούσι – Ποιά ακίνητα απέκτησε

Το κτίριο γραφείων της ΑΕΓΕΚ στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης - Πηγή: POINTERS PROPERTY SERVICES
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ6 ημέρες ago

Άλλαξε χέρια γνωστό κτίριο γραφείων της ΑΕΓΕΚ στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης

Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ2 εβδομάδες ago

Νέα πνοή σε δύο γνωστά εμπορικά κέντρα στο κέντρο της Αθήνας – Πώς θα μεταμορφωθούν

The Dolli at Acropolis - Πηγή: Grecotel
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

Ανοίγει τα Χριστούγεννα το νέο ξενοδοχείο 5 αστέρων The Dolli της Grecotel στη Μητροπόλεως

Το νέο πολυτελές Mandarin Oriental Costa Navarino - Πηγή: ΤΕΜΕΣ
VIDEOS3 εβδομάδες ago

[VIDEO] Δείτε το νέο υπόσκαφο ξενοδοχείο Mandarin Oriental στο Costa Navarino

Η νέα επένδυση Voria στο Μαρούσι
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 εβδομάδες ago

Εγκρίθηκε το ρυμοτομικό για τη μετεγκατάσταση του Καζίνο Πάρνηθας στο Μαρούσι

Η αρχιτεκτονική πρόταση των Divercity Architects για το κτίριο του Μινιόν - Πηγή: Divercity Architects
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 εβδομάδες ago

[ΦΩΤΟ] Δείτε πώς θα μπορούσε να μεταμορφωθεί το κτίριο του Μινιόν στην Πατησίων

To εμπορικό κέντρο Athens Heart στην Πειραιώς - Πηγή: Athens Heart
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ3 εβδομάδες ago

Στην Premia Properties το εμπορικό κέντρο Athens Heart – Θα μετατραπεί σε γραφεία με καταστήματα

Η νέα Αγορά Μοδιάνο στη Θεσσαλονίκη - Πηγή: Όμιλος Fais
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ2 εβδομάδες ago

[ΦΩΤΟ] Ολοκληρώνεται η νέα Agora Modiano στη Θεσσαλονίκη

Άποψη του Πειραιά - Πηγή: Canva
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 εβδομάδες ago

Στα σκαριά νέα ξενοδοχειακή επένδυση στο λιμάνι του Πειραιά – Ποιός μεγάλος όμιλος τη σχεδιάζει

Το νέο σύγχρονο κτίριο γραφείων στην Αμαλίας - Πηγή: A&M Architects
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ7 ημέρες ago

Ολοκληρώνεται το 2023 το νέο σύγχρονο κτίριο γραφείων στο Σύνταγμα – Ποιά εταιρεία επενδύει

Το διατηρητέο κτίριο στην οδό Φιλελλήνων 20 στο Σύνταγμα - Πηγή: Google
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 εβδομάδες ago

Ανοίγει ο δρόμος για νέο ξενοδοχείο στο Σύνταγμα

Piraeus Retail Park - Φωτό: Ten Brinke
VIDEOS1 εβδομάδα ago

[VIDEO] Δείτε το ολοκληρωμένο Piraeus Retail Park στην Πειραιώς

Το νέο πολυτελές Mandarin Oriental Costa Navarino - Πηγή: ΤΕΜΕΣ
VIDEOS3 εβδομάδες ago

[VIDEO] Δείτε το νέο υπόσκαφο ξενοδοχείο Mandarin Oriental στο Costa Navarino

Χίος - Πηγή: Canva Pro
VIDEOS3 εβδομάδες ago

Ξεκινά η επένδυση για το πρώτο ξενοδοχείο 5 αστέρων στη Χίο

Άποψη του Πειραιά - Πηγή: Canva
VIDEOS3 εβδομάδες ago

[VIDEO] Piraeus Tower: δείτε πώς μεταμορφώνεται η όψη του Πύργου του Πειραιά

Το νέο "πράσινο" κτίριο γραφείων "The Wave" της Prodea Investments στη Λ. Συγγρού - Φωτό: Tsolakis Architects / Prodea
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ4 εβδομάδες ago

[VIDEO-ΦΩΤΟ] Ολοκληρώνεται το νέο “πράσινο” κτίριο γραφείων The Wave στη Λ. Συγγρού – Ποιά πολυεθνική θα εγκατασταθεί εκεί

H νέα εμπορική επένδυση της Ten Brinke στην Ιερά Οδό στο Βοτανικό - Πηγή: Ten Brinke
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ2 μήνες ago

[VIDEO] Νέα μεγάλη εμπορική επένδυση της Ten Brinke στον Κηφισό

Η νέα οικιστική επένδυση πολυτελείας στη Λεωφόρος Βουλιαγμένης 81 και Βενεζουέλας - Πηγή: Ten Brinke
RESIDENTIAL2 μήνες ago

Νέα οικιστική επένδυση πολυτελείας πάνω στη Βουλιαγμένης στη Γλυφάδα

Piraeus Retail Park - Φωτό: Trade Estates
VIDEOS2 μήνες ago

[VIDEO] Δείτε πώς έγινε το νέο εμπορικό πάρκο Piraeus Retail Park στην Πειραιώς

Το Piraeus Tower στο λιμάνι του Πειραιά όταν ολοκληρωθεί - Φωτό: ΤΕΡΝΑ / PILA Studio
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 μήνες ago

[VIDEO] Αλλάζει σταδιακά όψη ο “κοιμώμενος γίγαντας” του Πειραιά & μεταμορφώνεται σε Piraeus Tower

Η οικιστική επένδυση της Ten Brinke στην οδό Καραμανλή στη Γλυφάδα - Πηγή: Ten Brinke Hellas
RESIDENTIAL2 μήνες ago

[VIDEO – ΦΩΤΟ] Προχωρά μεγάλη οικιστική επένδυση στη Γλυφάδα – Ποιά γνωστή εταιρεία επενδύει

ΔΗΜΟΦΙΛΗ