Connect with us

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πώς επηρεάζει η ανθρώπινη ψυχολογία τις αγορές στη διάρκεια του lockdown

bizness.gr

Published

on

Λίγες μόλις ώρες πριν από την έναρξη του νέου lockdown και την εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, καταναλωτές έσπευσαν να προμηθευτούν διάφορα είδη, πρώτης ανάγκης και μη, ώστε να μην τους λείψει κάτι την περίοδο που ακολουθεί. Μάλιστα, το καταναλωτικό «κύμα» δεν φάνηκε να έχει προτίμηση σε κάποια συγκεκριμένα είδη, καθώς οι αγορές κάλυπταν ένα μεγάλο φάσμα προϊόντων, από τρόφιμα και είδη ρουχισμού μέχρι καλλυντικά και βαφές μαλλιών.

«Αυτό που είδαμε ήταν μια εκδήλωση υστερίας που κινητοποιήθηκε από την ανάγκη να μείνουμε όπως είμαστε. Στο άκουσμα του lockdown υπήρξε ο πανικός ότι θα κλείσουν τα μαγαζιά και ο φόβος της ευαλωτότητας υπερίσχυσε της λογικής σκέψης ότι στο προηγούμενο lockdown τα σούπερ μάρκετ, τα καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης και το ηλεκτρονικό εμπόριο λειτούργησαν κανονικά», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κοινωνική και κλινική ψυχολόγος, με μεταπτυχιακό δίπλωμα στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, Ελένη Πατίδου.

Απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης

Η ίδια χαρακτηρίζει τέτοιου είδους συμπεριφορές ως απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης, μιας έννοιας που συναντάται στην επιστήμη της ψυχολογίας για να εκφράσει μια κατάσταση στην οποία οι άνθρωποι έχουν την τάση να είναι όσο το δυνατόν πιο όμορφοι, πιο δυνατοί, πιο υγιείς, πιο πετυχημένοι. Σημειώνει, μάλιστα, ότι «αυτό το νιώθουμε με τις αγορές», ωστόσο σχολιάζει ότι «ο μηχανισμός που κρύβεται πίσω από την κοινωνία της επίδοσης ενδέχεται να μην είναι τόσο εμφανής. Η παρότρυνση για καταναλωτισμό έρχεται από εμάς τους ίδιους. Εμείς οι ίδιοι πιέζουμε τους εαυτούς μας για να είμαστε καλύτεροι σε όλους τους τομείς, σε υλικά αγαθά, ακόμη και στην παιδεία και τη μόρφωση».

Και μπορεί κάτι τέτοιο να φαίνεται λογικό όταν πρόκειται για υλικά αγαθά, ωστόσο προκαλεί δεύτερες σκέψεις όταν αφορά την υγεία ή την παιδεία. «Για παράδειγμα, είναι πιθανό να υπάρχουν ακόμη και επτά διαγνωστικά κέντρα σε μια γειτονιά, ή να διαφημίζονται διαρκώς προπτυχιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές. Πλέον τα παιδιά αρχίζουν φροντιστήριο από το δημοτικό σχολείο για να προετοιμάζονται καλά ώστε να ανταπεξέλθουν αργότερα στις πανελλήνιες. Πιεζόμαστε μόνοι μας να κάνουμε ένα ακόμη μεταπτυχιακό, ένα ακόμη διδακτορικό, να μάθουμε μια ακόμη ξένη γλώσσα, για να έχουμε περισσότερα εφόδια στην αγορά εργασίας. Τελικά δημιουργείται μια προκλητή ζήτηση, η οποία μας εμπλέκει σε έναν ατέρμονο αγώνα, ο οποίος όμως τελικά, λόγω έλλειψης χρόνου και αποθεμάτων ενέργειας, μπορεί να μας απογυμνώσει από την εσωτερικότητά μας. Είμαστε πια άδειοι από αξίες», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η κ. Πατίδου.

Η ψευδής ελευθερία και η δύναμη της διαφήμισης

Μέσα σε μια τέτοια κατάσταση και καθώς οι ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν προέρχονται από τον ίδιο μας τον εαυτό, ενισχύεται μια μορφή ψευδούς ελευθερίας, της αίσθησης, δηλαδή, ότι είναι ο καθένας ελεύθερος να επιδιώξει και να αποκτήσει κάποιο αγαθό. «Αυτό είναι το δεινό της κοινωνίας της επίδοσης», εξηγεί η ψυχολόγος και φέρνει ως χαρακτηριστική την περίπτωση των διαφημίσεων. «Κάποτε, η διαφήμιση για ένα τρόφιμο είχε να κάνει με το ίδιο το τρόφιμο, το πόσο καλό είναι. Σταδιακά άρχισε να παίρνει άλλη μορφή, να πρεσβεύει ότι ένα προϊόν μπορεί να μας δώσει δύναμη, κύρος, ευτυχία. Εκείνοι που ασχολούνται με την ψυχολογία του καταναλωτή, της υψηλής παραγωγικότητας έχουν διαπιστώσει ότι με τον τρόπο αυτό, εκείνος που πιέζει για την αγορά του προϊόντος είναι ο ίδιος ο καταναλωτής», προσθέτει.

Ο έλεγχος των παρορμήσεων

Παρ’ όλα αυτά επισημαίνει ότι «δεν είναι, όλοι έτσι. Οι άνθρωποι που μπορούν να ελέγξουν την παρόρμησή τους ήταν στην πανδημία λιγότερο καταναλωτικοί. Διαπίστωσαν, μάλιστα, ότι έχουν λιγότερες ανάγκες και μετά το πρώτο lockdown εξακολούθησαν να έχουν περιορισμούς. Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι μπορούν να χαλιναγωγήσουν τις παρορμήσεις τους, έχουν αυτή την κριτική ικανότητα. Ελάχιστοι, όμως, είναι εκείνοι που δεν παρασύρονται από όλη αυτή την προκλητή αναζήτηση και κατανάλωση. Θέλει μεγάλη δύναμη για να αντισταθεί κάποιος στην εσωτερική του παρόρμηση».

Στο ερώτημα αν οι μικρές ηλικίες είναι πιο επιρρεπείς στον καταναλωτισμό, η κ. Πατίδου απαντά ότι τα παιδιά μαθαίνουν από τους γονείς και σημειώνει: «αν ο γονιός λείπει πολλές ώρες και έρχεται με ένα παιχνίδι, εκείνη την ώρα το παιδί θα χαρεί αλλά το κενό θα παραμείνει μέσα του. Το ίδιο συμβαίνει και στους ενήλικες που για λίγο χαίρονται για την αγορά που έκαναν όμως στη συνέχεια παλεύουν με τις συνέπειες, τα χρέη, το κενό που νιώθουν, τις ενοχές γιατί ξόδεψαν χρήματα άσκοπα». Χαρακτηρίζει, παράλληλα, την Black Friday ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προκλητής ζήτησης, αφού όλοι νομίζουν ότι τρέχουν για να προλάβουν μια ευκαιρία. Εκτιμά, μάλιστα, ότι φέτος, εν μέσω lockdown, θα αισθανθούν οι καταναλωτές ακόμη πιο πιεσμένοι επειδή δεν λειτουργεί το λιανικό εμπόριο, και θα θελήσουν να «ξεδώσουν» στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Αντίδοτο στον καταναλωτισμό, η επίγνωση και μια στροφή στις αξίες

Με την επισήμανση ότι οι διαδικτυακές αγορές μπορεί να είναι μια πολύ χρήσιμη εναλλακτική κατά την περίοδο του lockdown, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών, η ψυχολόγος Ελένη Πατίδου υπογραμμίζει τη σημασία της επίγνωσης των δυνατοτήτων του διαδικτύου, των συνεπειών του αλλά και τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι διαπροσωπικές σχέσεις και η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων ως αντίδοτο στον καταναλωτισμό.

«Η αγάπη, η συντροφικότητα, η συσχέτιση με τους άλλους αλλά κυρίως η επίγνωση του παρορμητισμού μας μπορούν να αντισταθμίσουν το κενό, την έλλειψη των αξιών και την υποβόσκουσα εσωτερική πίεση που προκαλεί το ατέρμονο κυνήγι για να αποκτήσουμε περισσότερα», υπογραμμίζει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Advertisement Macon
Advertisement TÜV Austria
Advertisement
Η έκταση της πρώην Αμερικανικής Βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου - Φωτό: ΤΑΙΠΕΔ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ21 ώρες ago

4 μνηστήρες για το “μικρό Ελληνικό” στην Κρήτη – Ποιές γνωστές εταιρείες κατέθεσαν προσφορά

Το νέο ξενοδοχείο DAVE Red Athens της Brown Hotels στην Ομόνοια - Πηγή: Brown Hotels
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ23 ώρες ago

Παρουσιάστηκε και επίσημα το ξενοδοχείο Dave Red Athens της Brown στην Ομόνοια

Το ακίνητο της ΑΒΕΑ στη Νέα Χώρα Χανίων
RESIDENTIAL1 ημέρα ago

Προχωρούν τελικά τα δύο 5άστερα ξενοδοχεία των Dimand – Prodea στα Χανιά – Αναμονή για την οικιστική επένδυση

Η έκταση της πρώην Αμερικανικής Βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου - Φωτό: ΤΑΙΠΕΔ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ1 ημέρα ago

“Κληρώνει” σήμερα για το μικρό Ελληνικό της Κρήτης – Το προφίλ των πιθανών μνηστήρων

Το νέο Κέντρο Καινοτομίας της Pfizer στην Ανατολική Θεσσαλονίκη - Πηγή: Βασίλης Βερβερίδης / Motion Team
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 ημέρα ago

[ΦΩΤΟ] Δείτε τα νέα εντυπωσιακά κτίρια γραφείων αμερικανικού κολοσσού σε πρώην εμπορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης

Το Piraeus Tower στο λιμάνι του Πειραιά όταν ολοκληρωθεί - Φωτό: PILA Studio
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 ημέρες ago

[VIDEO] Δείτε την πρόοδο των εργασιών στον Πύργο του Πειραιά

Το Piraeus Tower στο λιμάνι του Πειραιά όταν ολοκληρωθεί - Φωτό: ΤΕΡΝΑ / PILA Studio
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ2 ημέρες ago

Στην ΤΕΡΝΑ η πρώτη φάση έργων στο Piraeus Tower – Σε ποιά φάση βρίσκεται το project

Άποψη της Θεσσαλονίκης - Πηγή: Canva
REAL ESTATE3 ημέρες ago

Δύο μεγάλες hi-tech επενδύσεις που μεταμορφώνουν την Ανατολική Θεσσαλονίκη

Το νέο Cambas Park στην Παλλήνη - Φωτό: REDS
REAL ESTATE3 ημέρες ago

Νέα πλάνα για οικιστική επένδυση στο Cambas Project – Δύο επενδυτές στην αναμονή

Η έκταση της πρώην Αμερικανικής Βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου - Φωτό: ΤΑΙΠΕΔ
REAL ESTATE3 ημέρες ago

Κλειδώνουν οι προσφορές για το ακίνητο – φιλέτο στις Γούρνες Ηρακλείου – Τι αφορά το mini – Ελληνικό της Κρήτης

REAL ESTATE2 εβδομάδες ago

Τα πάνω – κάτω στην αγορά ακινήτων φέρνει η νέα γραμμή 4 του Μετρό – Δείτε χάρτη με τους σταθμούς

To Grand Hyatt Athens στη Συγγρού - Πηγή: Grand Hyatt Athens
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ5 μήνες ago

To 2022 θα ανοίξει το 2o μεγαλύτερο ξενοδοχείο της Αθήνας στη Λ. Συγγρού

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ5 μήνες ago

Τα 7 εμπορικά κέντρα που αλλάζουν την εικόνα της Αθήνας – Ποιά νέα θα γίνουν και ποιά αλλάζουν

Το νέο ξενοδοχείο NYX Athens, στο πρώην Esperia στη Σταδίου - Πηγή: Tsolakis Architects
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ8 μήνες ago

Τα 9 νέα ξενοδοχεία που ετοιμάζονται στην Αθήνα το 2021

REAL ESTATE8 μήνες ago

Ξαναπαίρνουν ζωή 5 πρώην βιομηχανικά ακίνητα-φιλέτα στον Πειραιά

Το ακίνητο που θα γίνει η επένδυση της G4 BZPW στο Παλαιό Φάληρο - Πηγή: G4 BZPW
REAL ESTATE10 μήνες ago

Στα σκαριά νέα εντυπωσιακή Ισραηλινή επένδυση στο Παλαιό Φάληρο

Μύκονος - Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva
REAL ESTATE2 μήνες ago

Οι 5 hot περιοχές της Ελλάδας με τη μεγαλύτερη ζήτηση για ακίνητα από το εξωτερικό

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ3 έτη ago

Επενδύσεις 1,1 δισ. ευρώ ετοιμάζει η EBRD στα Βαλκάνια

Τα Μεσόγεια από ψηλά - Design by Canva Pro
REAL ESTATE4 εβδομάδες ago

Σε ποιά περιοχή “κλείδωσε” η μεγάλη επένδυση της Microsoft στην Ελλάδα – Άνοδος στο τοπικό real estate

Η καινοτόμα βιομηχανία ηλεκτρικών αυτοκινήτων Next.e.Go SE
REAL ESTATE9 μήνες ago

Πού ψάχνει ακίνητο για το νέο εργοστάσιο ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα η Next.e.go SE

Το Piraeus Tower στο λιμάνι του Πειραιά όταν ολοκληρωθεί - Φωτό: PILA Studio
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 ημέρες ago

[VIDEO] Δείτε την πρόοδο των εργασιών στον Πύργο του Πειραιά

Η μεγάλη ανάπλαση της ΔΕΘ που θα μετονομαστεί σε ConfEx Park
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ1 μήνα ago

[VIDEO] Σε ConfEx Park θα μετονομαστεί η ΔΕΘ – Πλάνα για μεγάλο ξενοδοχείο εντός του πάρκου

Φωτογραφία αρχείου - Design by Canva Pro
VIDEOS1 μήνα ago

Νέα συστήματα αποχέτευσης για έργα ξενοδοχείων, χωρίς περιορισμούς – Πώς λειτουργούν

Το νέο River West Open στον Κηφισό - Πηγή: Noval Property
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ1 μήνα ago

Άνοιξε το River West Open – Ποιά είναι τα πρώτα καταστήματα που ανοίγουν

Το νέο υπό κατασκευή κέντρο διαλογής δεμάτων (logistics hub) της ACS στην Π. Ράλλη - Πηγή: ACS
LOGISTICS2 μήνες ago

[VIDEO] To νέο logistics hub της ACS στο Αιγάλεω σε αριθμούς

Η νέα επένδυση σε εμπορικό ακίνητο της Ten Brinke στη Γλυφάδα
VIDEOS2 μήνες ago

[VIDEO] Συνεχίζονται οι νέες επενδύσεις σε εμπορικά ακίνητα κοντά στο Ελληνικό

Η οικιστική επένδυση της Ten Brinke στην οδό Μερόπης στη Γλυφάδα - Πηγή: Ten Brinke
RESIDENTIAL2 μήνες ago

[VIDEO] Προχωρά η οικιστική επένδυση κοντά στην Ποσειδώνος στη Γλυφάδα

Πηγή: Prodea Investments
REAL ESTATE3 μήνες ago

Στο Χρηματιστήριο οι “πράσινες” ομολογίες 300 εκ. ευρώ της Prodea

Το υπό κατασκευή νέο εμπορικό πάρκο της Ten Brinke στην Πειραιώς - Πηγή: Ten Brinke
VIDEOS3 μήνες ago

[VIDEO] Δείτε την πρόοδο κατασκευής του Piraeus Retail Park στο Φάληρο

H Marina Galleria στο Ελληνικό - Πηγή: Lamda Development
VIDEOS3 μήνες ago

[VIDEO] Δείτε ζωντανά την παρουσίαση της Marina Galleria στο Ελληνικό

Advertisement Aecom

Trending