Connect with us

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πώς επηρεάζει η ανθρώπινη ψυχολογία τις αγορές στη διάρκεια του lockdown

bizness.gr

Published

on

Λίγες μόλις ώρες πριν από την έναρξη του νέου lockdown και την εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, καταναλωτές έσπευσαν να προμηθευτούν διάφορα είδη, πρώτης ανάγκης και μη, ώστε να μην τους λείψει κάτι την περίοδο που ακολουθεί. Μάλιστα, το καταναλωτικό «κύμα» δεν φάνηκε να έχει προτίμηση σε κάποια συγκεκριμένα είδη, καθώς οι αγορές κάλυπταν ένα μεγάλο φάσμα προϊόντων, από τρόφιμα και είδη ρουχισμού μέχρι καλλυντικά και βαφές μαλλιών.

«Αυτό που είδαμε ήταν μια εκδήλωση υστερίας που κινητοποιήθηκε από την ανάγκη να μείνουμε όπως είμαστε. Στο άκουσμα του lockdown υπήρξε ο πανικός ότι θα κλείσουν τα μαγαζιά και ο φόβος της ευαλωτότητας υπερίσχυσε της λογικής σκέψης ότι στο προηγούμενο lockdown τα σούπερ μάρκετ, τα καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης και το ηλεκτρονικό εμπόριο λειτούργησαν κανονικά», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κοινωνική και κλινική ψυχολόγος, με μεταπτυχιακό δίπλωμα στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, Ελένη Πατίδου.

Απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης

Η ίδια χαρακτηρίζει τέτοιου είδους συμπεριφορές ως απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης, μιας έννοιας που συναντάται στην επιστήμη της ψυχολογίας για να εκφράσει μια κατάσταση στην οποία οι άνθρωποι έχουν την τάση να είναι όσο το δυνατόν πιο όμορφοι, πιο δυνατοί, πιο υγιείς, πιο πετυχημένοι. Σημειώνει, μάλιστα, ότι «αυτό το νιώθουμε με τις αγορές», ωστόσο σχολιάζει ότι «ο μηχανισμός που κρύβεται πίσω από την κοινωνία της επίδοσης ενδέχεται να μην είναι τόσο εμφανής. Η παρότρυνση για καταναλωτισμό έρχεται από εμάς τους ίδιους. Εμείς οι ίδιοι πιέζουμε τους εαυτούς μας για να είμαστε καλύτεροι σε όλους τους τομείς, σε υλικά αγαθά, ακόμη και στην παιδεία και τη μόρφωση».

Και μπορεί κάτι τέτοιο να φαίνεται λογικό όταν πρόκειται για υλικά αγαθά, ωστόσο προκαλεί δεύτερες σκέψεις όταν αφορά την υγεία ή την παιδεία. «Για παράδειγμα, είναι πιθανό να υπάρχουν ακόμη και επτά διαγνωστικά κέντρα σε μια γειτονιά, ή να διαφημίζονται διαρκώς προπτυχιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές. Πλέον τα παιδιά αρχίζουν φροντιστήριο από το δημοτικό σχολείο για να προετοιμάζονται καλά ώστε να ανταπεξέλθουν αργότερα στις πανελλήνιες. Πιεζόμαστε μόνοι μας να κάνουμε ένα ακόμη μεταπτυχιακό, ένα ακόμη διδακτορικό, να μάθουμε μια ακόμη ξένη γλώσσα, για να έχουμε περισσότερα εφόδια στην αγορά εργασίας. Τελικά δημιουργείται μια προκλητή ζήτηση, η οποία μας εμπλέκει σε έναν ατέρμονο αγώνα, ο οποίος όμως τελικά, λόγω έλλειψης χρόνου και αποθεμάτων ενέργειας, μπορεί να μας απογυμνώσει από την εσωτερικότητά μας. Είμαστε πια άδειοι από αξίες», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η κ. Πατίδου.

Η ψευδής ελευθερία και η δύναμη της διαφήμισης

Μέσα σε μια τέτοια κατάσταση και καθώς οι ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν προέρχονται από τον ίδιο μας τον εαυτό, ενισχύεται μια μορφή ψευδούς ελευθερίας, της αίσθησης, δηλαδή, ότι είναι ο καθένας ελεύθερος να επιδιώξει και να αποκτήσει κάποιο αγαθό. «Αυτό είναι το δεινό της κοινωνίας της επίδοσης», εξηγεί η ψυχολόγος και φέρνει ως χαρακτηριστική την περίπτωση των διαφημίσεων. «Κάποτε, η διαφήμιση για ένα τρόφιμο είχε να κάνει με το ίδιο το τρόφιμο, το πόσο καλό είναι. Σταδιακά άρχισε να παίρνει άλλη μορφή, να πρεσβεύει ότι ένα προϊόν μπορεί να μας δώσει δύναμη, κύρος, ευτυχία. Εκείνοι που ασχολούνται με την ψυχολογία του καταναλωτή, της υψηλής παραγωγικότητας έχουν διαπιστώσει ότι με τον τρόπο αυτό, εκείνος που πιέζει για την αγορά του προϊόντος είναι ο ίδιος ο καταναλωτής», προσθέτει.

Ο έλεγχος των παρορμήσεων

Παρ’ όλα αυτά επισημαίνει ότι «δεν είναι, όλοι έτσι. Οι άνθρωποι που μπορούν να ελέγξουν την παρόρμησή τους ήταν στην πανδημία λιγότερο καταναλωτικοί. Διαπίστωσαν, μάλιστα, ότι έχουν λιγότερες ανάγκες και μετά το πρώτο lockdown εξακολούθησαν να έχουν περιορισμούς. Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι μπορούν να χαλιναγωγήσουν τις παρορμήσεις τους, έχουν αυτή την κριτική ικανότητα. Ελάχιστοι, όμως, είναι εκείνοι που δεν παρασύρονται από όλη αυτή την προκλητή αναζήτηση και κατανάλωση. Θέλει μεγάλη δύναμη για να αντισταθεί κάποιος στην εσωτερική του παρόρμηση».

Στο ερώτημα αν οι μικρές ηλικίες είναι πιο επιρρεπείς στον καταναλωτισμό, η κ. Πατίδου απαντά ότι τα παιδιά μαθαίνουν από τους γονείς και σημειώνει: «αν ο γονιός λείπει πολλές ώρες και έρχεται με ένα παιχνίδι, εκείνη την ώρα το παιδί θα χαρεί αλλά το κενό θα παραμείνει μέσα του. Το ίδιο συμβαίνει και στους ενήλικες που για λίγο χαίρονται για την αγορά που έκαναν όμως στη συνέχεια παλεύουν με τις συνέπειες, τα χρέη, το κενό που νιώθουν, τις ενοχές γιατί ξόδεψαν χρήματα άσκοπα». Χαρακτηρίζει, παράλληλα, την Black Friday ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προκλητής ζήτησης, αφού όλοι νομίζουν ότι τρέχουν για να προλάβουν μια ευκαιρία. Εκτιμά, μάλιστα, ότι φέτος, εν μέσω lockdown, θα αισθανθούν οι καταναλωτές ακόμη πιο πιεσμένοι επειδή δεν λειτουργεί το λιανικό εμπόριο, και θα θελήσουν να «ξεδώσουν» στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Αντίδοτο στον καταναλωτισμό, η επίγνωση και μια στροφή στις αξίες

Με την επισήμανση ότι οι διαδικτυακές αγορές μπορεί να είναι μια πολύ χρήσιμη εναλλακτική κατά την περίοδο του lockdown, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών, η ψυχολόγος Ελένη Πατίδου υπογραμμίζει τη σημασία της επίγνωσης των δυνατοτήτων του διαδικτύου, των συνεπειών του αλλά και τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι διαπροσωπικές σχέσεις και η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων ως αντίδοτο στον καταναλωτισμό.

«Η αγάπη, η συντροφικότητα, η συσχέτιση με τους άλλους αλλά κυρίως η επίγνωση του παρορμητισμού μας μπορούν να αντισταθμίσουν το κενό, την έλλειψη των αξιών και την υποβόσκουσα εσωτερική πίεση που προκαλεί το ατέρμονο κυνήγι για να αποκτήσουμε περισσότερα», υπογραμμίζει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Advertisement Macon
Advertisement
Advertisement TÜV Austria
Advertisement
Advertisement Aecom
Πηγή: The Port Square Hotel
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ16 ώρες ago

Άνοιξε το πρώτο “urban smart” ξενοδοχείο του Πειραιά πάνω στο λιμάνι και το Μετρό

To Commercial Hub στο Ελληνικό - Πηγή: Lamda Development
REAL ESTATE18 ώρες ago

Πού θα επενδύσει η Lamda Development τα κεφάλαια από το νέο “πράσινο” ομόλογο

Το νέο HUB 26 Thessaloniki Office Complex στη Θεσσαλονίκη - Πηγή: Divercity Architects
REAL ESTATE20 ώρες ago

8 νέες επενδύσεις & έργα στο pipeline της Dimand

Το νέο βιοκλιματικό κτίριο σύγχρονων γραφείων στο πρώην κτίριο της Ελευθεροτυπίας στο Νέο Κόσμο - Φωτό: Dimand
REAL ESTATE2 ημέρες ago

Πράσινο φως για την εισαγωγή των μετοχών της Dimand στο Χρηματιστήριο

Το νέο Radisson Resort Plaza Skiathos - Πηγή: Radisson Resort Plaza Skiathos
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 ημέρες ago

Άνοιξε το νέο ξενοδοχείο των BriQ Properties και Radisson στη Σκιάθο – Δείτε φωτό

To κτίριο στο Μετς που θα μετατρέψει η Noval σε κτίριο κατοικιών και γραφείων
REAL ESTATE2 ημέρες ago

Στη Noval Property περνούν 13 ακίνητα μέσω της νέας Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου

NIKO Seaside Resort - MGallery - Πηγή: Accor
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 ημέρες ago

[ΦΩΤΟ] Εγκαινιάστηκε το νέο 5άστερο NIKO Seaside Resort – MGallery στον Άγιο Νικόλαο

Το σύγχρονο κτίριο γραφείων της Noval στο Χαλάνδρι - Πηγή: Noval Property
REAL ESTATE3 ημέρες ago

Τα βασικά κριτήρια επιτυχίας των επενδύσεων της Noval Property

Οικία Καλαμάρη, Πειραιάς - Πηγή: Google Maps
REAL ESTATE3 ημέρες ago

Νέα επένδυση της Orilina Properties σε ιστορικό κτίριο στον Πειραιά

Τα σχέδια για το νέο σύγχρονο κτίριο γραφείων Kaizen Campus στο Μαρούσι - Πηγή: Dimand
REAL ESTATE4 ημέρες ago

Υπερκαλύφθηκε η Δημόσια Προσφορά της Dimand με υψηλή τελική τιμή μετοχής

REAL ESTATE9 μήνες ago

Τα πάνω – κάτω στην αγορά ακινήτων φέρνει η νέα γραμμή 4 του Μετρό – Δείτε χάρτη με τους σταθμούς

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ3 έτη ago

Επενδύσεις 1,1 δισ. ευρώ ετοιμάζει η EBRD στα Βαλκάνια

To Grand Hyatt Athens στη Συγγρού - Πηγή: Grand Hyatt Athens
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ1 έτος ago

To 2022 θα ανοίξει το 2o μεγαλύτερο ξενοδοχείο της Αθήνας στη Λ. Συγγρού

REAL ESTATE5 μήνες ago

Οι 2 εμβληματικές επενδύσεις real estate που μεταμορφώνουν την Πατησίων

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ1 έτος ago

Τα 7 εμπορικά κέντρα που αλλάζουν την εικόνα της Αθήνας – Ποιά νέα θα γίνουν και ποιά αλλάζουν

Το νέο ξενοδοχείο NYX Athens, στο πρώην Esperia στη Σταδίου - Πηγή: Tsolakis Architects
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ1 έτος ago

Τα 9 νέα ξενοδοχεία που ετοιμάζονται στην Αθήνα το 2021

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ3 έτη ago

Διεθνή διαγωνισμό προκηρύσσει το ΥΠΕΝ για την κατεδάφιση αυθαιρέτων στην Αττική

Το νέο 5άστερο ξενοδοχείο Brown Beach Corinthia στους Αγίους Θεοδώρους - Πηγή: Brown Hotels
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ5 μήνες ago

[ΦΩΤΟ] 3 τουριστικές επενδύσεις που μεταμορφώνουν την Κορινθία – Πού και πότε ανοίγουν τα νέα ξενοδοχεία

Τα Μεσόγεια από ψηλά - Design by Canva Pro
REAL ESTATE10 μήνες ago

Σε ποιά περιοχή “κλείδωσε” η μεγάλη επένδυση της Microsoft στην Ελλάδα – Άνοδος στο τοπικό real estate

Μύκονος - Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva
REAL ESTATE11 μήνες ago

Οι 5 hot περιοχές της Ελλάδας με τη μεγαλύτερη ζήτηση για ακίνητα από το εξωτερικό

Το Piraeus Tower στο λιμάνι του Πειραιά όταν ολοκληρωθεί - Φωτό: PILA Studio
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 εβδομάδα ago

[VIDEO] Piraeus Tower: δείτε το νέο Πύργο του Πειραιά από ψηλά

Η νέα μικτή επένδυση της Ten Brinke στο Χαλάνδρι - Πηγή: Ten Brinke
RESIDENTIAL1 εβδομάδα ago

[VIDEO] Σε εξέλιξη η τριπλή επένδυση της Ten Brinke στο Χαλάνδρι

Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva
REAL ESTATE2 εβδομάδες ago

Στο δρόμο του Χρηματιστηρίου και η Dimand – Στα σκαριά 8 νέες μεγάλες επενδύσεις

Τα σχέδια για το νέο σύγχρονο κτίριο γραφείων Kaizen Campus στο Μαρούσι - Πηγή: Dimand
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 εβδομάδες ago

Ολοκληρώνεται η μεγάλη επένδυση γραφείων Kaizen Campus στο Μαρούσι – Δείτε video

Η οικιστική επένδυση της Ten Brinke στην οδό Καραμανλή στη Γλυφάδα - Πηγή: Ten Brinke
RESIDENTIAL2 εβδομάδες ago

[VIDEO] Νέα οικιστική επένδυση στη Γλυφάδα – Ποιά εταιρεία την υλοποιεί

Τα σχέδια για το νέο σύγχρονο κτίριο γραφείων Kaizen Campus στο Μαρούσι - Πηγή: Dimand
REAL ESTATE2 εβδομάδες ago

[VIDEO] Τα μεγάλα έργα real estate της Dimand

Το Piraeus Tower στο λιμάνι του Πειραιά όταν ολοκληρωθεί - Φωτό: ΤΕΡΝΑ / PILA Studio
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 εβδομάδες ago

[VIDEO] Piraeus Tower: δείτε πώς θα γίνει ο νέος Πύργος του Πειραιά

The Ellinikon Park - Πηγή: Lamda Development
VIDEOS3 εβδομάδες ago

[VIDEO] Παρουσιάστηκε το The Ellinikon Park, το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο της Ευρώπης στο Ελληνικό

Το νέο 5άστερο ξενοδοχείο Isla Brown Corinthia στους Αγίους Θεοδώρους - Πηγή: Brown Hotels
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

Άνοιξε το πρώτο 5άστερο resort της Brown Hotels στην Ελλάδα – Πού βρίσκεται & πώς θα επεκταθεί

Φωτογραφία αρχείου - Πηγή: Canva Pro
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ1 μήνα ago

[VIDEO] Ξεκίνησε η νέα εμπορική επένδυση της Ten Brinke στο Αγρίνιο

Trending