Connect with us

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Πώς επηρεάζει η ανθρώπινη ψυχολογία τις αγορές στη διάρκεια του lockdown

Newsroom

Published

on

Λίγες μόλις ώρες πριν από την έναρξη του νέου lockdown και την εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, καταναλωτές έσπευσαν να προμηθευτούν διάφορα είδη, πρώτης ανάγκης και μη, ώστε να μην τους λείψει κάτι την περίοδο που ακολουθεί. Μάλιστα, το καταναλωτικό «κύμα» δεν φάνηκε να έχει προτίμηση σε κάποια συγκεκριμένα είδη, καθώς οι αγορές κάλυπταν ένα μεγάλο φάσμα προϊόντων, από τρόφιμα και είδη ρουχισμού μέχρι καλλυντικά και βαφές μαλλιών.

«Αυτό που είδαμε ήταν μια εκδήλωση υστερίας που κινητοποιήθηκε από την ανάγκη να μείνουμε όπως είμαστε. Στο άκουσμα του lockdown υπήρξε ο πανικός ότι θα κλείσουν τα μαγαζιά και ο φόβος της ευαλωτότητας υπερίσχυσε της λογικής σκέψης ότι στο προηγούμενο lockdown τα σούπερ μάρκετ, τα καταστήματα ειδών πρώτης ανάγκης και το ηλεκτρονικό εμπόριο λειτούργησαν κανονικά», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κοινωνική και κλινική ψυχολόγος, με μεταπτυχιακό δίπλωμα στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, Ελένη Πατίδου.

Απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης

Η ίδια χαρακτηρίζει τέτοιου είδους συμπεριφορές ως απόρροια της κοινωνίας της επίδοσης, μιας έννοιας που συναντάται στην επιστήμη της ψυχολογίας για να εκφράσει μια κατάσταση στην οποία οι άνθρωποι έχουν την τάση να είναι όσο το δυνατόν πιο όμορφοι, πιο δυνατοί, πιο υγιείς, πιο πετυχημένοι. Σημειώνει, μάλιστα, ότι «αυτό το νιώθουμε με τις αγορές», ωστόσο σχολιάζει ότι «ο μηχανισμός που κρύβεται πίσω από την κοινωνία της επίδοσης ενδέχεται να μην είναι τόσο εμφανής. Η παρότρυνση για καταναλωτισμό έρχεται από εμάς τους ίδιους. Εμείς οι ίδιοι πιέζουμε τους εαυτούς μας για να είμαστε καλύτεροι σε όλους τους τομείς, σε υλικά αγαθά, ακόμη και στην παιδεία και τη μόρφωση».

Και μπορεί κάτι τέτοιο να φαίνεται λογικό όταν πρόκειται για υλικά αγαθά, ωστόσο προκαλεί δεύτερες σκέψεις όταν αφορά την υγεία ή την παιδεία. «Για παράδειγμα, είναι πιθανό να υπάρχουν ακόμη και επτά διαγνωστικά κέντρα σε μια γειτονιά, ή να διαφημίζονται διαρκώς προπτυχιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές. Πλέον τα παιδιά αρχίζουν φροντιστήριο από το δημοτικό σχολείο για να προετοιμάζονται καλά ώστε να ανταπεξέλθουν αργότερα στις πανελλήνιες. Πιεζόμαστε μόνοι μας να κάνουμε ένα ακόμη μεταπτυχιακό, ένα ακόμη διδακτορικό, να μάθουμε μια ακόμη ξένη γλώσσα, για να έχουμε περισσότερα εφόδια στην αγορά εργασίας. Τελικά δημιουργείται μια προκλητή ζήτηση, η οποία μας εμπλέκει σε έναν ατέρμονο αγώνα, ο οποίος όμως τελικά, λόγω έλλειψης χρόνου και αποθεμάτων ενέργειας, μπορεί να μας απογυμνώσει από την εσωτερικότητά μας. Είμαστε πια άδειοι από αξίες», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά η κ. Πατίδου.

Η ψευδής ελευθερία και η δύναμη της διαφήμισης

Μέσα σε μια τέτοια κατάσταση και καθώς οι ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν προέρχονται από τον ίδιο μας τον εαυτό, ενισχύεται μια μορφή ψευδούς ελευθερίας, της αίσθησης, δηλαδή, ότι είναι ο καθένας ελεύθερος να επιδιώξει και να αποκτήσει κάποιο αγαθό. «Αυτό είναι το δεινό της κοινωνίας της επίδοσης», εξηγεί η ψυχολόγος και φέρνει ως χαρακτηριστική την περίπτωση των διαφημίσεων. «Κάποτε, η διαφήμιση για ένα τρόφιμο είχε να κάνει με το ίδιο το τρόφιμο, το πόσο καλό είναι. Σταδιακά άρχισε να παίρνει άλλη μορφή, να πρεσβεύει ότι ένα προϊόν μπορεί να μας δώσει δύναμη, κύρος, ευτυχία. Εκείνοι που ασχολούνται με την ψυχολογία του καταναλωτή, της υψηλής παραγωγικότητας έχουν διαπιστώσει ότι με τον τρόπο αυτό, εκείνος που πιέζει για την αγορά του προϊόντος είναι ο ίδιος ο καταναλωτής», προσθέτει.

Ο έλεγχος των παρορμήσεων

Παρ’ όλα αυτά επισημαίνει ότι «δεν είναι, όλοι έτσι. Οι άνθρωποι που μπορούν να ελέγξουν την παρόρμησή τους ήταν στην πανδημία λιγότερο καταναλωτικοί. Διαπίστωσαν, μάλιστα, ότι έχουν λιγότερες ανάγκες και μετά το πρώτο lockdown εξακολούθησαν να έχουν περιορισμούς. Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι μπορούν να χαλιναγωγήσουν τις παρορμήσεις τους, έχουν αυτή την κριτική ικανότητα. Ελάχιστοι, όμως, είναι εκείνοι που δεν παρασύρονται από όλη αυτή την προκλητή αναζήτηση και κατανάλωση. Θέλει μεγάλη δύναμη για να αντισταθεί κάποιος στην εσωτερική του παρόρμηση».

Στο ερώτημα αν οι μικρές ηλικίες είναι πιο επιρρεπείς στον καταναλωτισμό, η κ. Πατίδου απαντά ότι τα παιδιά μαθαίνουν από τους γονείς και σημειώνει: «αν ο γονιός λείπει πολλές ώρες και έρχεται με ένα παιχνίδι, εκείνη την ώρα το παιδί θα χαρεί αλλά το κενό θα παραμείνει μέσα του. Το ίδιο συμβαίνει και στους ενήλικες που για λίγο χαίρονται για την αγορά που έκαναν όμως στη συνέχεια παλεύουν με τις συνέπειες, τα χρέη, το κενό που νιώθουν, τις ενοχές γιατί ξόδεψαν χρήματα άσκοπα». Χαρακτηρίζει, παράλληλα, την Black Friday ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προκλητής ζήτησης, αφού όλοι νομίζουν ότι τρέχουν για να προλάβουν μια ευκαιρία. Εκτιμά, μάλιστα, ότι φέτος, εν μέσω lockdown, θα αισθανθούν οι καταναλωτές ακόμη πιο πιεσμένοι επειδή δεν λειτουργεί το λιανικό εμπόριο, και θα θελήσουν να «ξεδώσουν» στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Αντίδοτο στον καταναλωτισμό, η επίγνωση και μια στροφή στις αξίες

Με την επισήμανση ότι οι διαδικτυακές αγορές μπορεί να είναι μια πολύ χρήσιμη εναλλακτική κατά την περίοδο του lockdown, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των πολιτών, η ψυχολόγος Ελένη Πατίδου υπογραμμίζει τη σημασία της επίγνωσης των δυνατοτήτων του διαδικτύου, των συνεπειών του αλλά και τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι διαπροσωπικές σχέσεις και η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων ως αντίδοτο στον καταναλωτισμό.

«Η αγάπη, η συντροφικότητα, η συσχέτιση με τους άλλους αλλά κυρίως η επίγνωση του παρορμητισμού μας μπορούν να αντισταθμίσουν το κενό, την έλλειψη των αξιών και την υποβόσκουσα εσωτερική πίεση που προκαλεί το ατέρμονο κυνήγι για να αποκτήσουμε περισσότερα», υπογραμμίζει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Advertisement

Advertisement Macon
Advertisement
Advertisement
Advertisement TÜV Austria
Advertisement Aecom
Advertisement Δέλτα Τεχνική
Η Riviera Galleria στο The Ellinikon - Πηγή: Lamda Development
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ17 λεπτά ago

[ΦΩΤΟ] Στη ΜΕΤΚΑ το έργο κατασκευής του Riviera Galleria στο The Ellinikon

Φωτογραφία αρχείου - Design by Canva Pro
REAL ESTATE3 ώρες ago

Οι top περιοχές στην Ελλάδα με μεγάλη ζήτηση από το εξωτερικό για εξοχική κατοικία

Streem Global
ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΝΕΑ5 ώρες ago

Σε εξαγορά εταιρείας logistics στη Σερβία προχώρησε η Streem Global

Φωτογραφία αρχείου - Designed by Canva
ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΝΕΑ5 ώρες ago

Πρώτη συμμετοχή της Enterprise Greece στο κορυφαίο διεθνές συνέδριο IHIIC για τον τουρισμό

InterContinental Resort Crete - Πηγή: IHG
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ6 ώρες ago

Άνοιξε το νέο Intercontinental Resort στην Κρήτη – Τι περιλαμβάνει το νέο 5άστερο ξενοδοχείο

Design by Canva
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ9 ώρες ago

Νέο 5άστερο ξενοδοχείο βρίσκεται “στα σκαριά” στη Θάσο

Design by Canva Pro
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ10 ώρες ago

Προς πλειστηριασμό οδεύει ακίνητο ξενοδοχείου στη Χαλκιδική

Το ακίνητο γραφείων στη Λ. Βουλιαγμένης 152 στη Γλυφάδα - Πηγή: Google Maps
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ11 ώρες ago

Νέο ακίνητο γραφείων στη Γλυφάδα απέκτησε η BriQ Properties

Φωτό: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ/EUROKINISSI
REAL ESTATE1 ημέρα ago

Real estate broker αναζητούν τα ΕΛΤΑ – Πώς θα αξιοποιηθούν τα 80 ακίνητα

Η επένδυση στο Ελληνικό - Πηγή: Lamda Development
RESIDENTIAL1 ημέρα ago

Στρατηγική συνεργασία Lamda – ΖΕΡΚΟ για εκπαιδευτικό ίδρυμα και έργα γραφείων και κατοικιών στο The Ellinikon

Τα νέα "πράσινα" κτίρια της ΔΕΗ στη Λεωφόρο Μεσογείων - Πηγή: ΜΠE
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 εβδομάδες ago

Οι δύο μεγάλες κινήσεις real estate της ΔΕΗ για κτίρια γραφείων – Γιατί επιμένει Αθήνα

Πηγή: DKG Development
RESIDENTIAL2 εβδομάδες ago

Ολοκληρώνεται το 2025 η νέα οικιστική επένδυση Laurel στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης – Τι θα περιλαμβάνει

Νέα Οικιστική επένδυση από την Wealth Avenue στην Αττική - Πηγή: Wealth Avenue
RESIDENTIAL1 εβδομάδα ago

Nέα οικιστική επένδυση “στα σκαριά” στο Πόρτο Ράφτη – Ποιά εταιρεία επενδύει

Numo Ierapetra Beach Resort Crete, Curio Collection by Hilton - Πηγή: Hilton
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

Ανοίγει το καλοκαίρι το νέο resort της Hilton στην Ιεράπετρα

Κατοικία - Designed by Canva Pro
RESIDENTIAL3 εβδομάδες ago

Νέα “χρυσή εποχή” για την αγορά κατοικίας στην Αττική – Στο επίκεντρο η Αθηναϊκή Ριβιέρα

H νέα εμφάνιση του Μινιόν.
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ5 ημέρες ago

Το Δεκέμβριο τα εγκαίνια του νέου Μινιόν στην Πατησίων – Ξεκίνησε η σταδιακή παράδοση γραφείων

Πάρος - Πηγή: Unsplash
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

Προς υλοποίηση οδεύει επένδυση για νέο ξενοδοχείο στην Πάρο

Elissa Lifestyle Resort - Πηγή: Ella Resorts
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

Οι 6 νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις της H.I.G. Capital – Σε ποιά νησιά θα ανοίξουν νέα Ella Resorts

To κτίριο σύγχρονων γραφειακών χώρων της VIOS στο Μαρούσι - Πηγή: VIOS
ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΝΕΑ1 εβδομάδα ago

Δύο νέες αναπτύξεις σύγχρονων γραφειακών χώρων σε Μαρούσι και κέντρο Αθήνας

Φωτογραφία αρχείου - Designed by Canva
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

“Στα σκαριά” 3 νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις στην Πελοπόννησο – Δείτε πού θα γίνουν

Πηγή: Ten Brinke
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ6 ημέρες ago

[VIDEO] Δείτε πώς προχωρά η εμπορική επένδυση της Ten Brinke στους Αγίους Αναργύρους

The Grid - Πηγή: ΤΕΡΝΑ
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 εβδομάδα ago

[VIDEO] Στο νέο “πράσινο” κτίριο γραφείων The Grid στο Μαρούσι θα μετακομίσει η EY το 2026

Πηγή: Piraeus Tower
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ2 εβδομάδες ago

Piraeus Tower: μετά από 50 χρόνια αναμονής και 4 χρόνια έργων έγινε σύγχρονος και “πράσινος”

REAL ESTATE2 εβδομάδες ago

Και επίσημα στο Χρηματιστήριο από σήμερα η Noval Property

Το σύγχρονο κτίριο γραφείων της Noval στο Χαλάνδρι - Πηγή: Noval Property
REAL ESTATE4 εβδομάδες ago

Ξεκινά 29/5 η Δημόσια Εγγραφή για την εισαγωγή της Noval Property στο Χρηματιστήριο

Το ιστορικό ακίνητο του ΦΙΞ στη Δυτική Θεσσαλονίκη - Φωτό: ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ4 εβδομάδες ago

[VIDEO] Δείτε το ακίνητο ΦΙΞ στη Θεσσαλονίκη που θα μεταμορφώσει η Dimand σε ξενοδοχεία, καταστήματα και γραφεία

Πηγή: Noval Property
REAL ESTATE4 εβδομάδες ago

Προχωρά την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο η Noval Property – Πώς θα γίνει η Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου των 43,5 εκατ. ευρώ

Πηγή: North Star Entertainment / ΜΠΕ / ASPA KST
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 μήνες ago

[VIDEO – ΦΩΤΟ] Ξεκινά έως τέλος του 2024 η μεγάλη τουριστική επένδυση Voria στο Μαρούσι – Πώς θα μετεγκατασταθεί εκεί το Καζίνο της Πάρνηθας

Piraeus Tower. ο νέος Πύργος του Πειραιά – Πηγή: ypodomes.com
VIDEOS2 μήνες ago

[VIDEO] Δείτε τον νέο Piraeus Tower από μέσα λίγο πριν την ολοκλήρωση του

Το Athens Heart που θα μετατραπεί σε σύγχρονο κτίριο γραφείων - Φωτό: A&S Architects / Πηγή: Premia Properties
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ3 μήνες ago

Προς ολοκλήρωση η επένδυση μετατροπής του Athens Heart στην Πειραιώς σε “στρατηγείο” της ΑΑΔΕ

Advertisement

TRENDING