ΙΟΒΕ: Σημαντική βελτίωση των επιχειρηματικών προσδοκιών

Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος παραμένει σε ανοδική πορεία και τον Σεπτέμβριο και διαμορφώνεται στις 107,2 μονάδες από 105,3 μονάδες τον Ιούλιο. Η ενίσχυση του δείκτη προέρχεται κυρίως από βελτίωση των προσδοκιών στο Λιανικό εμπόριο και τους Καταναλωτές, ενώ στους υπόλοιπους επιχειρηματικούς τομείς οι μεταβολές είναι ήπια θετικές. Ταυτόχρονα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη διαμορφώνεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 19 ετών.

Είναι φανερό ότι διατηρείται η θετική επίδραση του εκλογικού αποτελέσματος στις προσδοκίες πολιτών και επιχειρήσεων. Άλλωστε συνεχίζουν να αξιολογούνται ευνοϊκά, οι δηλώσεις (προγραμματικές περισσότερο) και διαθέσεις της νέας κυβέρνησης, καθώς ακόμα οι νομοθετικές παρεμβάσεις είναι σε αρχικό στάδιο. Παρόλα αυτά όμως φαίνεται ότι ακόμα και αυτές (π.χ. μείωση ΕΝΦΙΑ, επέκταση ρύθμισης οφειλών έως 120 δόσεις) επηρεάζουν θετικά τις προσδοκίες των νοικοκυριών.

Ωστόσο, φαίνεται να παραμένουν ανοικτά ορισμένα βασικά ζητήματα, όπως η διαμόρφωση του φορολογικού και συνταξιοδοτικού συστήματος, που θα επηρεάσουν τις προσδοκίες επιχειρήσεων και νοικοκυριών στο επόμενο χρονικό διάστημα. Ειδικότερα, τα ζητήματα αυτά σχετίζονται με τον προϋπολογισμό του 2020 και το δημοσιονομικό περιθώριο που υπάρχει από τις εφαρμοζόμενες και προγραμματιζόμενες παρεμβάσεις, ενώ επηρεάζονται και από σημαντικές εστίες αβεβαιότητας στο διεθνές περιβάλλον.

Σημαντική βελτίωση των επιχειρηματικών προσδοκιών, λόγω καλύτερων προβλέψεων για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες

Ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στη Βιομηχανία ενισχύθηκε σημαντικά τον Σεπτέμβριο, στις 106,8 (από 104,4 τον Ιούλιο) μονάδες, επίπεδο υψηλότερο από το αντίστοιχο περυσινό (104,5 μον.). Η βελτίωση των προσδοκιών στη βιομηχανία οφείλεται κυρίως στην ενίσχυση των επενδύσεων των επιχειρήσεων, τόσο στην εγχώρια όσο και στην ξένη αγορά, καθώς και γενικότερα στην αναπτυξιακή δυναμική που διαφαίνεται τους τελευταίους μήνες.

Οι φοροελαφρύνσεις, οι ανακοινώσεις για τις επερχόμενες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ενέργειας (π.χ. target model, Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια) και το νέο αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο, που βρίσκεται υπό δημόσια διαβούλευση, φαίνεται να δημιουργούν θετικές προσδοκίες για την εγχώρια οικονομία. Το αναπτυξιακό 3 πολυνομοσχέδιο έχει ως στόχο την ενίσχυση του επιχειρείν και τη βελτίωση της οικονομίας, προσπαθεί να αντιμετωπίσει στρεβλώσεις που δυσχεραίνουν την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Οι παρεμβάσεις έχουν στόχο, μεταξύ άλλων, την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων, τη δημιουργία ενιαίου ψηφιακού χάρτη, την απλοποίηση της αδειοδότησης βιομηχανικών δραστηριοτήτων, καθώς και ζητήματα που αφορούν στα επιχειρηματικά πάρκα. Από την άλλη πλευρά, η διεθνής παρουσία μεγάλων εγχώριων μεταποιητικών επιχειρήσεων σε ένα ευρύ πλήθος χωρών, με την ανάληψη μεγάλων επενδυτικών έργων, αλλά και τη διάθεση εγχώριων βιομηχανικών προϊόντων αναδεικνύει μια βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα που δε φαίνεται να επηρεάζεται ακόμα από τις αβεβαιότητες στις εμπορικές σχέσεις μεγάλων παγκόσμιων παικτών (ΗΠΑ, Ευρώπη, Κίνα).

Πράγματι η συμβολή του εξωτερικού εμπορίου της μεταποίησης στο σύνολο της εγχώριας οικονομίας παραμένει και το 2019 σημαντική. Αναλυτικά, οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου του 2019 ξεπέρασαν τα €8,7 δισεκ., σημειώνοντας άνοδο 8 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2018. Ηπιότερη καταγράφεται η άνοδος των εξαγωγών προϊόντων, κατά 2,7%, με την αξία αυτών να ανέρχεται στα €19,7 δισεκ το εν λόγω διάστημα. Σχετικά με τις εξαγωγές προϊόντων, εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου του τρέχοντος έτους, προσέγγισαν τα €13,3 δισεκ., καταγράφοντας άνοδο κατά 4,2% (από €12,7 δισεκ. το 2018).

Σε επίπεδο εισαγωγών, στα βιομηχανικά προϊόντα σημειώνεται ενίσχυση κατά 5,4%, στο διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου του 2019, με την αξία τους να προσεγγίζει τα €18 δισεκ. Αντίστοιχα, το εμπορικό έλλειμμα ξεπέρασε τα €9,1 δισεκ., καταγράφοντας άνοδο 2,9%, σε σύγκριση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Ελαφρώς ηπιότερη ήταν η άνοδος των εισαγωγών στο σύνολο των αγαθών (+4,7%), με την αξία αυτών να διαμορφώνεται στα €31,9 δισεκ. από €30,5 δισεκ. το αντίστοιχο διάστημα του 2018.

Κατά συνέπεια, το ελλειμματικό ισοζύγιο το πρώτο επτάμηνο του τρέχοντος έτους διαμορφώθηκε στα €12,2 δισεκ., σημειώνοντας άνοδο της τάξης του 8,2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2018. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι εισαγωγές προϊόντων το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου του 2019 άγγιξαν τα €23 δισεκ. (από €21,6 δισεκ.), σημειώνοντας άνοδο 5,9%, ενώ το εμπορικό έλλειμμα ξεπέρασε τα €9,6 δισεκ., (+8,3%, από το πρώτο επτάμηνο του 2018).

Από τις βασικές μεταβλητές του δείκτη, το αρνητικό ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και τη ζήτηση ενισχύθηκε ήπια, το ισοζύγιο στις προβλέψεις για την παραγωγή τους προσεχείς μήνες αυξήθηκε αισθητά, ενώ οι εκτιμήσεις για τα αποθέματα βελτιώθηκαν ελαφρώς. Αναλυτικότερα:

Στις προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς 3-4 μήνες, το σχετικό ισοζύγιο τον Σεπτέμβριο σημείωσε άνοδο κατά 6 μονάδες και διαμορφώθηκε στις +29, με το 38% (από 33%) των επιχειρήσεων να προβλέπει περαιτέρω ενίσχυση της παραγωγής του το επόμενο τρίμηνο και το 9% (από 11%) μείωσή της.

Το ισοζύγιο που αφορά στις προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένησε σημαντικά με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις -13 μονάδες (από +2 μονάδες), και το ποσοστό των επιχειρήσεων που προβλέπει άνοδο απασχόλησης το προσεχές τρίμηνο να προσεγγίζει το 8% (από 13%), ενώ ένα 22% (από 12%) αναμένει υποχώρηση.

Οι θετικές προβλέψεις για τις πωλήσεις τους προσεχείς μήνες βελτιώθηκαν περαιτέρω τον Σεπτέμβριο, με το σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις +36 (από +24) μονάδες. Tο 44% (από 35%) των επιχειρήσεων αναμένει άνοδο το προσεχές χρονικό διάστημα και το 8% (από 11%) μείωσή τους. Ο δείκτης εκτιμήσεων για τις τρέχουσες πωλήσεις εξασθενεί, στις +8 (από +21) μονάδες, με το 27% (από 34%) των ερωτηθέντων, ωστόσο, να εκτιμά άνοδό τους. Αναφορικά με τους δείκτες εξαγωγικής δραστηριότητας καταγράφηκαν μικτές τάσεις: οι εκτιμήσεις για τις εξαγωγές το τελευταίο τρίμηνο υποχώρησαν στις +1 μονάδες (από +7 τον Ιούλιο), ενώ οι αρνητικές εκτιμήσεις για τις παραγγελίες και τη ζήτηση εξωτερικού περιορίστηκαν 2 μονάδες (-8 από -10 μον. το ισοζύγιο) και οι προβλέψεις για εξαγωγές τους προσεχείς μήνες σημείωσαν σημαντική βελτίωση (+25 από +17 μον. ο δείκτης).

Σχετικά με τις προβλέψεις για τις μεταβολές των τιμών, ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις -3 (από -2) μονάδες, με το 91% (από 87%) των επιχειρήσεων να μην αναμένει μεταβολές τους το επόμενο τρίμηνο και το 3% (από 6%) να αναμένει άνοδο. Ως προς την τάση στις τιμές παραγωγού στη βιομηχανία, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σημειώνεται μείωση τον Αύγουστο σε σχέση με τον Ιούλιο, κατά 1,6%, ενώ εντονότερη είναι η εξασθένιση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2018, όπου ο δείκτης υποχωρεί κατά 2,6%.