Τι προβλέπουν για την ελληνική αγορά real estate 5 μεγάλοι παίκτες της αγοράς

Η “στρογγυλή τράπεζα” των επενδυτών ακινήτων (ΑΕΕΑΠ), η Επενδυτική στρατηγική, οι ευκαιρίες και το νέο θεσμικό πλαίσιο αποτέλεσαν το επίκεντρο της συζήτησης του 4ου πάνελ του 3ου Συνεδρίου Real Estate, με θέμα “Το Όραμα για τα Ακίνητα του Μέλλοντος και οι Τάσεις της Αγοράς”.

Ο Δημήτρης Παπούλης, CEO, Trade Estates, αναφέρθηκε στις αναπτύξεις που πραγματοποιεί η εταιρεία, δήλώνοντας ότι “η Trade Estates είναι πολυμετοχική εταιρεία, που γεννήθηκε από τη Fourlis. Έχουμε επενδυτικό πλάνο 250 εκατ. ευρώ έως το 2028. Απο τα 6 projects, τα 2 έχουν ήδη παραδοθεί. Πρόκειται για το retail πάρκο της Πάτρας και το retail πάρκο του Ηρακλείου, το μεγαλύτερο IKEA που φτιάχτηκε τα τελευταία 15 χρόνια. Τα υπόλοιπα projects βρίσκονται σε φάση κατασκευής. Το logistic center, το οποίο παρουσιάστηκε στον Πρωθυπουργό, πριν από 15 μήνες. 50.000 τμ στον Ασπρόπυργο, αποτελεί τη νέα γενιά των logistics, και πρόκειται για σημαντικό project που παράγει ελληνική υπεραξία. Η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει regional hub, έχει γεωγραφική θέση, πανίσχυρα λιμάνια, που βρίσκονται στο υψηλότερο capacity τους, χρειάζονται σιδηροδρομικές υποδομές. Πάνω από το 1/3 των stock των logistic centers είναι 45.000 τετραγωνικά στο εξωτερικό. Στην Ελλάδα αγγίζουμε τα 2 centers.

Στη συνέχεια, ο Μιχάλης Παναγής, CEO, Noval Property, μίλησε για τους τομείς της αγοράς που εντοπίζονται προοπτικές επένδυσης, υποστηρίζοντας ότι “στο σχεδιασμο της Noval βρίσκεται ο επαναπροσδιορισμός χρήσης ακινήτων και η ελκυστικότητα ακινήτων. Έχουμε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο, ισορροπημένο, με έμφαση σε 3 βασικά assets, επαγγελματικά, commercial, γραφεία, retail, logistic, ένα πολύ μεγαλο κομμάτι χαρτοφυλακίου που είναι υπό ανάπτυξη. Πάνω από το 20%, που μας δίνει τη δυνατότητα να απελευθερώσουμε προστιθέμενες αξίες. Κοιτάζουμε εκεί που έχουμε δραστηριότητα και μια σωστή βάση. Στα γραφεία έχουμε αναπτύξει εμβληματικά κτίρια με δικιά τους ταυτότητα. 40.000 τμ προς μίσθωση βρίσκονται στην κατηγορία Α ή Α+, και υλοποιούμε ένα επενδυτικό πλάνο που ανέρχεται πανω από 200 εκατ.. Έχουμε ενδιαφέροντα project μπροστά μας, βιοκλιματικά, βιώσιμα, που προσφέρουν ευεξία στον εργαζόμενο. Έχουμε δραστηριότητα στον χώρο του retail, κινούμαστε λίγο διαφορετικά με τα 2 retail πάρκα μας. Εκεί επενδύουμε, αναβαθμίζοντας το προϊόν που έχουμε, αξιοποιώντας κάθε τετραγωνικό που έχουμε. Εστιάζουμε στη συνεχή αναβάθμιση του προϊόντος και έχουμε πλάνα για μεγαλύτερη επέκταση. Στο χώρο των logistics κάνουμε επιλεκτικές κινήσεις, αναπτύσσοντας δικά μας ακίνητα.

Ο Κώστας Mαρκάζος, CEO, Premia Properties, αναφέρθηκε για αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, λέγοντας ότι “όλες οι ΑΕΕΑΠ έχουν μια ιστορία. Η Premia είναι μια σχετικά καινούργια εταιρεία, έχουμε φτάσει τα 550 εκατ. υπό διαχείριση ενεργητικού. Ελπίζουμε να φτάσουμε τα 750 εκατ.. Στοχος να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε το δισεκατομμύριο. Το μεγεθος του real estate μετράει. Ξεκινήσαμε με τα logistics, ταυτόχρονα μπήκαμε σε άλλους κλάδους, όπως είναι τα πράσινα γραφεία, όπως τα γραφεία της ΑΑΔΕ, είμαστε περήφανοι. Ένας άλλος κλάδος που μπαίνουμε, με λεφτά που θα χρησιμοποιήσουμε από την αύξηση που θα γίνει, είναι τα ξενοδοχεία. Είμαστε μια εταιρεία που δεν έχουμε πολύ development. Σε λιγο θα έχουμε πάνω από 10 φοιτητικές εστίες. Στοχος να φτάσουμε τα 2.000 δωμάτια. Κανουμε την αύξηση σε μια κακή εποχή σε σχέση με την ΑΕΕΑΠ, να ενισχύσουμε την πολυμετοχικότητα.

Ο Τάσος Καζίνος, CEO, Trastor, αναφερόμενος στις μορφές επενδύσεων σε ακίνητα, είπε “στην Ελλάδα όταν σκεφτόμαστε τις επενδύσεις σε ακίνητα, πάμε σε γραφεία, logistics, όμως τώρα με την τεχνολογία είναι καλύτερο να δούμε τις τάσεις που διαμορφώνουν τις επενδύσεις στα ακίνητα. Πρώτα από όλα, βλέπουμε τα ακίνητα τα οποία αναπτύσσονται με την ανάπτυξη του ΑΕΠ. Άλλη μια κατηγορία, συνδεδεμένη με τεχνολογία, science innovation hubs, data centers, και άλλη μια είναι η δημιουργία υποδομών, όπως έιναι τα λιμάνια. Αλληλεπιδρούν η μια με την άλλη. Στην Trastor, βλέπουμε μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες και στο demographics. Επιπλέον, υπάρχει νέα ώθηση στον κλάδο οι ΑΕΕΑΠ να γίνουν πιο entepreneurial.

Ο Ερρίκος Αρώνες, CEO, Hellenic Properties, μίλησε για τη συνεργασία των εισηγμένων εταιρειών και των εταιρειών ανάπτυξης ακινήτων, τονίζοντας ότι “την τελευταία 5ετία είχαμε περιορισμένη δραστηριότητα, που προέρχεται από έλλειψη ικανού μεγέθους εταιρειών development, βγαίνοντας από την κρίση. Επιπλέον, ώθησε τις ΑΕΕΑΠ να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και να φτιάχνουν μόνες τους το προϊόν τους. Από τη μια, το κομμάτι του development γίνεται αρκετά challenging, άρα γίνεται πιο σύνθετη άσκηση για τις ΑΕΕΑ[ να το κάνουν μόνες τους, και από την άλλη, έχουμε εταιρείες develop που έχουν δυναμώσει την τελευταία 5ετία και έχουν αποκτήσει εμπειρία και τεχνογνωσία. Εμείς σαν developers, έχουμε παράλληλα ανεβασμένο χρηματοδοτικό κόστος, θα δούμε πολύ περισσότερες συνεργασίες από ότι στο παρελθόν και θα δούμε σοβαρες υπεραξίες.

Για το φορολογικό, ο κ. Παπούλης αναφέρθηκε στην ανάγκη εξέλιξης του νόμου. “Η φορολογηση των ΑΕΕΑΠ είναι συνδεδεμένη με το euribor. Αντιμετωπίσαμε την έκπλξηξη της δυνατότητας του να έχει Visibility και στον τρόπο που φορολογείσαι. Μιλάμε για ένα variable φορολογικό συντελεστή, βρισκόμαστε στη δύσκολη θέση να αντιμετωπίζουμε υψηλότερα επιτόκια και φορολογικό συντελεστή. Είπαμε στον υπουργό να επανέλθουμε στο επίπεδο που βρισκόμασταν πριν από 15 χρόνια.

Ο κ. Παναγής, όσον αφορά για την ανάπλαση της Halcor, στην οδό Πειραιώς, είπε “πολύ φιλόδοξο σχέδιο, πλάνο αστικής αναζωογόνησης, 70 στρεμμάτων, με προσοχή και υπευθυνότητα σχεδιάζουμε πως να το αναπτύξουμε και να συμβάλουμε στην ανάπλαση. Χρειαζόμαστε πάνω από 1,5 χρονο για να μπορέσουμε να είμαατε συγκεκριμένοι. Το έργο θα συνδυάζει μίγμα χρήσεων. Θέλουμε να πετύχουμε έναν βιώσιμο τρόπο ζωής, λίγο διαφορετικό, και να εισάγουμε νέες πτυχές στην επένδυση, όπως το οικιστικό κομμάτι, με εξυπηρετούμενες κατοικίες, με σημαντικό τουριστικό προϊόν, και θέλουμε να συνεισφέρουμε στο πολιτιστικό κομμάτι, να κάνουμε ένα district art, είναι ένα μητροπολιτικό τετράγωνο. Μας ενιδαφέρει να κρατήσουμε μέρος της πολιτιστικής-βιομηχανικής κληρονομιάς. Σε ένα χρόνο από τώρα θα είμαστε σε θέση να το κάνουμε πιο συγκεκριμένο. Θα αξιοποιήσουμε πάνω από 50.000 τετραγωνικά. Η επένδυση θα είναι πάνω απο 200 εκατ.

Ακόμη, ο Κώστας Mαρκάζος, CEO, Premia Properties, σχετικά με τα είδη των επενδύσεων και το σκεπτικό πίσω από τις κινήσεις, σημείωσε ότι “προσπαθούμε να στήνουμε με άλλους, είμαστε εταιρεία της συνεργασίας. Θα ήθελα να κάνω και ένα σχόλιο για το φορολογικό: Ίσως αποτύχαμε να εξηγήσουμε στην κυβέρνηση τι ειναι τα ΑΕΕΑΠ. Να φτιάξουμε έναν θεσμό και θα μπούμε στον χάρτη των επενδυτών στο εξωτερικώ. Αν δε το καταφέρουμε αυτό, έχουμε αποτυχει.

Ο κ. Καζίνος αναφέρθηκε στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, τονίζοντας ότι “έχει εγκριθεί, και ο βασικός μέτοχος, η Τράπεζα Πειραιώς, προτίθεται να συμβάλει έως και 50% της αύξησης. Για να αντλήσουμε επιπρόσθετα κεφάλαια και για να προσαρμοστούμς στο νέο κανονισμό του χρηματιστηρίου. Σκοπός της εταιρείας να εναρμονιστούμε πλήρως με τον κανονισμό. Έχουμε αρχίσει να βλέπουμε διάφορους Έλληνες θεσμικούς επενδυτές και θέλουμε να προσδιορίσουμε το εύρος της αύξησης”.

Τέλος, ο κ. Αρώνες επισήμανε ότι “όλες οι επιλογές βρίσκονται στο τραπέζι. Αν εφαρμόσουμε το θεσμικό πλαίσιο των ΑΕΕΑΠ, δεν ειναι compatible. Είμαστε εστιασμένοι στην ανάπτυξη που κάνουμε με το χαρτοφυλάκιο και κοιτάμε να το μεγαλώσουμε. Επιδιώκουμε ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου των ξενοδοχείων. Ο συνολικός στρατηγικός στόχος είναι να έχουμε ανάπτυξη σε χαρτοφυλάκια πάνω απο 500 εκατ. έως το 2030”.