Alpha: Τα πέντε χαρακτηριστικά της ανάπτυξης το 2018

Η ανάλυση των στοιχείων που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, για την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας το τέταρτο τρίμηνο του 2018 και για το έτος συνολικά, μπορεί να φωτίσει τα χαρακτηριστικά που συνθέτουν τον ρυθμό μεγέθυνσης στην παρούσα φάση του οικονομικού κύκλου, όπως επισημαίνει η Alpha Bank στο εβδομαδιαίο δελτίο της.

Συνοπτικά, αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν ως ακολούθως: Πρώτον, η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας ενισχύθηκε σε 1,9% το 2018 από 1,5% το 2017. Αυτό επετεύχθη παρά το γεγονός ότι το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους παρουσίασε σημάδια κόπωσης καθώς ο ρυθμός μεγέθυνσης σε τριμηνιαία βάση κατέστη αρνητικός (-0,1%), μετά από εννέα διαδοχικά τρίμηνα με θετικό πρόσημο. Ως αποτέλεσμα, ο ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ υποχώρησε το τέταρτο τρίμηνο στο 1,6% από 2,1% στο τρίτο τρίμηνο του 2018.

Δεύτερον, η διαμόρφωση περαιτέρω δυναμικής του ρυθμού μεγέθυνσης της οικονομίας κατά το τρέχον έτος, καθώς η στατιστική επίδραση βάσης (carry over effect), είναι θετική.

Σύμφωνα με την ανάλυση των εθνικολογιστικών στοιχείων για την πορεία του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (σε πραγματικές τιμές) εκτιμάται ότι το τελευταίο τρίμηνο του 2018, η στατιστική επίδραση βάσεως (carry-over effect) του ρυθμού μεγέθυνσης του 2018 επί του προσδοκώμενου ετήσιου ρυθμού μεγέθυνσης του 2019 είναι θετική, της τάξεως των 0,5 ποσοστιαίων μονάδων.

Τρίτον, το κύριο χαρακτηριστικό του αναπτυξιακού προτύπου το 2018 ήταν πρωτίστως η ισχυρή θετική συμβολή του εξωτερικού τομέα λόγω της ταχύτερης ανόδου της εξαγωγικής δραστηριότητας (+8,7%) σε σχέση με τις εισαγωγές (+4,2%) και δευτερευόντως η άνοδος της ιδιωτικής κατανάλωσης (+1,1%). Παράλληλα, η θετική συμβολή του εξωτερικού τομέα της οικονομίας συνδέεται με το υψηλότερο πλεόνασμα στο ισοζύγιο υπηρεσιών και τη συνεχιζόμενη μεγάλη άνοδο του ελληνικού τουρισμού, όπως εξετάσαμε αναλυτικά στο Εβδομαδιαίο Δελτίο της 25/2/2019, καθώς και με την ενίσχυση ορισμένων εξωστρεφών κλάδων της ελληνικής μεταποίησης. Οι θετικές συμβολές των καθαρών εξαγωγών και της ιδιωτικής κατανάλωσης αντιστάθμισαν την αρνητική συμβολή της επενδυτικής δαπάνης και της δημόσιας κατανάλωσης, ενώ παράλληλα καταγράφεται συσσώρευση αποθεμάτων.

Τέταρτον, η υποχώρηση των επενδύσεων οφείλεται στην πτώση των επενδύσεων σε μεταφορικό εξοπλισμό που υπεραντιστάθμισε τον καθαρό σχηματισμό παγίου κεφαλαίου για μηχανολογικό εξοπλισμό. Η συμβολή του τελευταίου άλλωστε, είναι σημαντική για την ανανέωση του φυσικού κεφαλαίου και την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών. Παράλληλα, παρατηρείται σημαντική αύξηση των επενδύσεων σε κατοικίες για πρώτη φορά μετά από δέκα έτη, εξέλιξη που πιθανότατα συνδέεται με την παρατηρούμενη ανάκαμψη των τιμών στην αγορά οικιστικών ακινήτων και την ανοδική πορεία της αγοράς βραχυπρόθεσμης ενοικίασης, στο πλαίσιο της οικονομίας διαμοιρασμού (AirBnb, Home Away και λοιπές πλατφόρμες). Όπως αναλύεται στο τμήμα οικονομικής συγκυρίας του παρόντος Δελτίου, οι τιμές των οικιστικών ακινήτων αυξήθηκαν κατά 1,5% το 2018 μετά από μία δεκαετία συνεχούς πτώσης.

Πέμπτον, η αύξηση της ιδιωτικής καταναλωτικής δαπάνης υποστηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό από τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος (Γράφημα 1, γκρι γραμμή), την άνοδο του διαθεσίμου εισοδήματος των νοικοκυριών και της απασχόλησης (Γράφημα 2, μπλε γραμμή), η οποία επετεύχθη παρά την υποτονική επενδυτική ζήτηση.