ΕΦΕΤ: Τι ισχύει για την ασφάλεια των τροφίμων στην εποχή του ιού

Ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Καθηγητής Αντώνης Ζαμπέλας απαντά στα ερωτήματα που θέτει η TÜV HELLAS (TÜV NORD).

Διευκρινίσεις για το τι πραγματικά ισχύει αναφορικά με την ασφάλεια των τροφίμων στην εποχή του κορονοϊού δίνει ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Καθ. Αντώνης Ζαμπέλας απαντώντας σε ερωτήματα που του έθεσε η TÜV HELLAS (TÜV NORD). Σημειώνεται ότι ο φορέας πιστοποίησης συνεργάζεται σταθερά τα τελευταία χρόνια με τον ΕΦΕΤ και μεταξύ άλλων τον έχει πιστοποιήσει για το Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας με βάση το πρότυπο ISO 9001:2015.

Τα τρόφιμα με τα έως τώρα δεδομένα δεν μεταδίδουν τον SARS-CoV-2 και επομένως δεν είναι αιτίες μόλυνσης του ανθρώπου. Επομένως τα μέτρα ασφάλειας αφορούν στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης της νόσου από άτομο σε άτομο και όχι από το τρόφιμο στον άνθρωπο, ξεκαθαρίζει ο κ. Ζαμπέλας.

Απαντώντας στο ερώτημα αν μπορεί ο κορονοϊός μπορεί να μεταφερθεί μέσω των τροφίμων αναφέρει πως έως σήμερα δεν υπάρχουν στοιχεία για τη μετάδοση ιών που προκαλούν ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος μέσω των τροφίμων ή μέσω της συσκευασίας τροφίμων. Οι κορονοϊοί δεν μπορούν να πολλαπλασιαστούν στα τρόφιμα. Χρειάζονται ως ξενιστή ένα ζώο ή άνθρωπο για να πολλαπλασιαστούν.

Έτσι, όπως εξηγεί, η «κοινωνική αποστασιοποίηση» αποτελεί την κύρια στρατηγική για την πρόληψη της μετάδοσης και διασποράς του νέου κορονοϊού και πρέπει να ακολουθείται από τους καταναλωτές και κατά την αγορά τροφίμων σε καταστήματα λιανικής πώλησης τροφίμων ή ανοιχτές αγορές. Με άλλα λόγια, η τήρηση της αναγκαίας φυσικής απόστασης των 2 μέτρων εντός και εκτός καταστημάτων αποτελεί βασικό τρόπο αντιμετώπισης της εξάπλωσης του ιού.

Τονίζει παράλληλα πως η παραγωγή τροφίμων στην ΕΕ διέπεται ήδη από αυστηρούς κανόνες υγιεινής, η εφαρμογή των οποίων είναι υποχρεωτική για όλες τις επιχειρήσεις τροφίμων και υπόκειται σε επίσημους ελέγχους.

Τέλος, δεν κρύβει το φόβο του για μια ενδεχόμενη διατροφική κρίση, με δεδομένο ότι το κλείσιμο των συνόρων, οι καραντίνες, οι διαταραχές της αγοράς, της εφοδιαστικής αλυσίδας και του εμπορίου καθώς και η αναμενόμενη οικονομική ύφεση, θα μπορούσαν να περιορίσουν την πρόσβαση των ανθρώπων -ειδικά ευάλωτων κοινοτήτων σε χώρες που πλήττονται σκληρά από τον ιό ή αντιμετωπίζουν ήδη επισιτιστική ανασφάλεια- σε επαρκή, ποικίλα και υψηλής διατροφικής αξίας τρόφιμα.

Αναλυτικά οι απαντήσεις του Προέδρου του ΕΦΕΤ

Τι αλλάζει όσον αφορά στην ασφάλεια των τροφίμων εν μέσω κορονοϊού; Απαιτούνται νέα μέτρα ασφαλείας;
Tα τρόφιμα με τα έως τώρα δεδομένα δεν μεταδίδουν τον SARS-CoV-2 και επομένως δεν είναι αιτίες μόλυνσης του ανθρώπου. Επομένως τα μέτρα ασφάλειας αφορούν στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης της νόσου από άτομο σε άτομο και όχι από το τρόφιμο στον άνθρωπο.

Επομένως, τη δεδομένη χρονική στιγμή είναι επιτακτικής σημασίας η διατήρηση της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στην αλυσίδα παραγωγής και εφοδιασμού των τροφίμων για την ακεραιότητα της τροφικής αλυσίδας και τη διάθεση επαρκών και ασφαλών τροφίμων στους καταναλωτές. Μεταξύ των ορθών πρακτικών υγιεινής που απαιτούνται σε όλα τα στάδια της παραγωγής τροφίμων, ιδιαίτερη σημασία έχει ο καθαρισμός και, κατά περίπτωση, η απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού παραγωγής τροφίμων μεταξύ των παρτίδων παραγωγής, η αποφυγή της διασταυρούμενης επιμόλυνσης μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών τροφίμων και μεταξύ των τροφίμων σε διάφορα στάδια της διαδικασίας (π.χ. ωμό ή μαγειρεμένο τρόφιμο), η προσωπική υγιεινή όπως το πλύσιμο και η απολύμανση των χεριών, η χρήση γαντιών και μασκών όπου απαιτείται, η χρήση ειδικών ενδυμάτων και υποδημάτων ή η παραμονή στο σπίτι, μακριά από την εργασία, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος αισθάνεται αδιαθεσία ή/και εμφανίζει συμπτώματα της νόσου COVID-19.

Είναι επιτακτική λοιπόν η ανάγκη ενίσχυσης των προσωπικών μέτρων υγιεινής τόσο με την παροχή γραπτών οδηγιών όσο και με την εκπαίδευση ή επανεκπαίδευση του προσωπικού για την τήρηση όλων των κανόνων ορθής βιομηχανικής πρακτικής και υγιεινής.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στον τομέα της λιανικής πώλησης τροφίμων, ο οποίος φαίνεται πως αντιμετωπίζει ίσως τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την διατήρηση υψηλών προδιαγραφών κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, καθώς οφείλει να προστατέψει το προσωπικό του από τον κίνδυνο μόλυνσης, να λάβει μέτρα για την αποφυγή συγχρωτισμού πελατών και να παραμείνει σε λειτουργία διασφαλίζοντας ότι επαρκείς ποσότητες τροφίμων είναι διαθέσιμες στους καταναλωτές σε καθημερινή βάση. Μεταξύ των πρακτικών μέτρων που μπορούν να υιοθετηθούν από τους εμπόρους λιανικής πώλησης για τη μείωση του κινδύνου μετάδοσης της νόσου είναι:

• Έλεγχος του αριθμού των πελατών που εισέρχονται στο κατάστημα για την αποφυγή συγχρωτισμού.

• Τοποθέτηση ανακοινώσεων στα σημεία εισόδου με τις οποίες θα ζητούν από τους πελάτες να μην εισέρχονται στο κατάστημα εάν νιώθουν αδιαθεσία ή έχουν συμπτώματα COVID19.

• Διαχείριση και έλεγχος της σειράς προτεραιότητας (ουράς), με συμβουλές για την τήρηση της αναγκαίας φυσικής απόστασης τόσο εντός όσο και εκτός καταστημάτων.

• Σήμανση δαπέδου στο εσωτερικό του καταστήματος για τη διευκόλυνση της συμμόρφωσης με την τήρηση της φυσικής απόστασης μεταξύ των πελατών, ιδιαίτερα στα τμήματα του καταστήματος που δημιουργείται συγχρωτισμός, όπως στους πάγκους εξυπηρέτησης και στα ταμεία.

• Τακτικές ανακοινώσεις για υπενθύμιση στους πελάτες της αναγκαιότητας τήρησης της φυσικής απόστασης μεταξύ τους και τακτικό καθαρισμό των χεριών τους.

• Τοποθέτηση γυαλιού ή πλέξιγκλας στους πάγκους εξυπηρέτησης και στα ταμεία, ως πρόσθετο επίπεδο προστασίας για το προσωπικό.

• Ενθάρρυνση της χρήσης ανέπαφων πληρωμών.

• Καθώς οι καταναλωτές φέρνουν όλο και περισσότερο τις δικές τους τσάντες αγορών, η παροχή συμβουλής στους καταναλωτές να καθαρίζουν τις τσάντες αγορών τους πριν από κάθε χρήση θα αναρτάται ως ανακοίνωση στους χώρους λιανικής πώλησης τροφίμων (καταστήματα, αγορές, σούπερ μάρκετ).

• Εντοπισμό και τακτικό καθαρισμό/απολύμανση των σημείων που αγγίζονται πιο συχνά (π.χ. καροτσάκια αγορών, οι λαβές των θυρών και οι ζυγαριές για χρήση από τον πελάτη και με τακτικό καθαρισμό και απολύμανσή τους).

• Παροχή αντισηπτικών χεριών, απολυμαντικών ψεκασμού και υγρομάντηλων τόσο στα σημεία εισόδου στα καταστήματα όσο και εντός των καταστημάτων, ώστε οι πελάτες να καθαρίζουν τις λαβές των καροτσιών και των καλαθιών αγορών ή/και ανάθεση της απολύμανσης των λαβών των καροτσιών αγορών μετά από κάθε χρήση στο προσωπικό.

• Πρόγραμμα συχνού πλυσίματος και απολύμανση όλων των επιφανειών και των σκευών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Πλύσιμο και συχνή απολύμανση αντικειμένων, όπως κουτάλες, λαβίδες και θήκες καρυκευμάτων.