Μακεδονία – Θράκη: Ένα ανερχόμενο ενεργειακό hub για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Σε ενεργειακό hub στρατηγικής σημασίας διαμορφώνεται η Βόρεια Ελλάδα με έργα που ενισχύουν την ασφάλεια προμήθειας και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ παράλληλα προσελκύουν σοβαρές επενδύσεις στο εσωτερικό συμβάλλοντας στην ανάκαμψη της Οικονομίας.

Ο άξονας των έργων είναι το φυσικό αέριο με μοναδική εξαίρεση τη νέα λιγνιτική μονάδα που κατασκευάζει η ΔΕΗ, την «Πτολεμαΐδα 5». Ποια projects όμως ξεχωρίζουν για το στρατηγικό τους ρόλο και σε ποια φάση βρίσκονται αυτή τη στιγμή;

Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου (TAP)

Τη γραμμή του τερματισμού προσεγγίζει πλέον η κατασκευή του αγωγού TAP στο ελληνικό έδαφος ενώ αυτή τη στιγμή έχει ξεκινήσει η κατασκευή του υποθαλάσσιου τμήματος, με απόλυτη τήρηση του χρονοδιαγράμματος.

Ένα ακόμη σημείο-ορόσημο του έργου που ολοκληρώθηκε επιτυχώς το προηγούμενο διάστημα ήταν και η σύνδεση του TAP με τον Αγωγό Φυσικού Αερίου της Ανατολίας (TANAP), με την τελική, «χρυσή συγκόλληση» που ενώνει τους δύο αγωγούς.

Ο TAP, ένα έργο αξίας με συνολικό κόστος κατασκευής που αγγίζει τα 4,5 δισ. ευρώ (2 δισ. ευρώ υπολογίζεται ότι επενδύθηκαν στο ελληνικό τμήμα) είναι ένα από τα έργα προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόλις ολοκληρωθεί, θα έχει συνολικό μήκος 878 χλμ. (Ελλάδα 550 χλμ., Αλβανία 215 χλμ., Αδριατική Θάλασσα 105 χλμ. και Ιταλία 8 χλμ.). 

Η αρχική μεταφορική ικανότητα του αγωγού ανέρχεται σε 10 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου τον χρόνο με  πρόβλεψη επέκτασής της σε περισσότερα από 20 δισ. κ.μ., με την προσθήκη δύο ακόμη σταθμών συμπίεσης, επιτρέποντας έτσι τη μεταφορά επιπρόσθετων ποσοτήτων ενέργειας από την ευρύτερη περιοχή της Κασπίας.

Interconnector Greece-Bulgaria (IGB)

Το έργο του ελληνο-βουλγαρικού Διασυνδετήριου Αγωγού, με εκτιμώμενο κόστος 200 εκατ. ευρώ, αποτελείται από έναν αγωγό μήκους περίπου 182 χλμ. (εκ των οποίων 31 χλμ. βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας), καθώς και τις αναγκαίες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις (Μετρητικοί Σταθμοί, βανοστάσια, Κέντρο Λειτουργίας). Η κατασκευαστική φάση αναμένεται να ξεκινήσει το Α’ εξάμηνο 2019.

Με σημείο εκκίνησης την Κομοτηνή, ο αγωγός θα καταλήγει στη Stara Zagora αντίστοιχα, συνδέοντας τα δίκτυα Φυσικού Αερίου Ελλάδος και Βουλγαρίας, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα της αντίστροφης ροής (reverse flow). 

Προβλέπεται η μεταφορά ποσοτήτων φυσικού αερίου της τάξης των 3 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου ετησίως, με δυνατότητα αύξησής τους στα 5 δισ. κ.μ. με την κατασκευή Σταθμού Συμπίεσης.

Τη μελέτη, την κατασκευή και τη λειτουργία του Έργου έχει αναλάβει η Εταιρεία ICGB AD, που έχει την έδρα της στη Βουλγαρία και ιδρύθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2011. Οι Μέτοχοι της ICGB AD είναι η Βουλγαρική κρατική Εταιρεία Bulgarian Energy Holding (BEH) (50%) και η Ελληνική Εταιρεία ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ (50%), στην οποία συμμετέχουν ισομερώς η ΔΕΠΑ και η ιταλική Edison.

IGI Poseidon

Ένα ακόμη κρίσιμο έργο διασύνδεσης φυσικού αερίου της Ελλάδας με τη γειτονική Ιταλία, το οποίο μάλιστα προκρίνεται και ως επέκταση του Turkish Stream προς δυσμάς. Με εκτιμώμενο κόστος πάνω από 1 δισ. ευρώ και συνολικό μήκος 976 χλμ. είναι ένα έργο που σίγουρα θα μας απασχολήσει τα επόμενα χρόνια.

Φορέας υλοποίησης είναι η ελληνο-ιταλική κοινοπραξία IGI Poseidon, στην οποία συμμετέχουν ισομερώς η ελληνική ΔΕΠΑ (50%) και η ιταλική Edison (50%).

Πλωτή Μονάδα Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης (FSRU)

Μετά από μία άκρως επιτυχημένη φάση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για το τεχνικό κομμάτι του ενεργειακού έργου που αφορά τον πλωτό Τερματικό Σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου στην Αλεξανδρούπολη, όπου συνολικά συμμετείχαν πάνω από 10 σχήματα, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, το Market Test,  για τη μη δεσμευτική Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για το εμπορικό σκέλος, εξελίσσεται με αντίστοιχη επιτυχία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η δυναμικότητα της Μονάδας έχει ήδη υπερκαλυφθεί ενώ οι ενδιαφερόμενες εταιρείες έλαβαν μία ολιγοήμερη παράταση για το τέλος του έτους (η αρχική προθεσμία εξέπνεε στις 14 Δεκεμβρίου), για να εκδηλώσουν τις προθέσεις τους σχετικά με την αξιοποίηση της υποδομής για τη μεταφορά φυσικού αερίου.

Ο Σταθμός περιλαμβάνει μια υπεράκτια πλωτή μονάδα για την υποδοχή, αποθήκευση και επαναεριοποίηση υγροποιημένου φυσικού αερίου η οποία θα βρίσκεται μόνιμα αγκυροβολημένη στη θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης.

Περιλαμβάνει επίσης σύστημα υποθαλάσσιου και χερσαίου αγωγού μέσω του οποίου θα παραδίδεται το φυσικό αέριο στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και εν τέλει στους τελικούς καταναλωτές στην Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Σερβία, την ΠΓΔΜ, την Τουρκία, τη Ρουμανία μέχρι την Ουκρανία και την Ουγγαρία.

Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο μελλοντικής σύνδεσης με τον αγωγό ΤΑΡ. Για τη Βουλγαρία και τις παρακείμενες σε αυτή αγορές, το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται μέσω του διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) του οποίου η εμπορική λειτουργία προγραμματίζεται εντός του 2020.

Πτολεμαΐδα 5

Στο μέσο περίπου της κατασκευαστικής φάσης έχει εισέλθει ο λιγνιτικός σταθμός «Πτολεμαΐδα 5» στη Βόρεια Ελλάδα. Αυτή την περίοδο στο εργοτάξιο απασχολούνται περί τα 1.800 άτομα, δεδομένου ότι οδεύουμε προς την κορύφωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας. Η νέα μονάδα υπολογίζεται ότι θα παραδοθεί σε λειτουργία μεταξύ των τελών του 2020 και των μέσων του 2021.

Ανάδοχος του κολοσσιαίου ενεργειακού έργου είναι μια κοινοπραξία της οποίας ηγείται η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. με υπεργολάβους τις: Hitachi Power Europe GmbH, Hitachi Ltd Iαπωνίας και Hamon Environmental και τίμημα σύμβασης τα 1,39 δισ. ευρώ.

Η εγκατεστημένη ισχύς της μονάδας που θα προκύψει ανέρχεται στα 660 MWel μικτά (περί τα 615 MWel καθαρής ισχύος), με δυνατότητα παροχής θερμικής ισχύος 140MWth για τηλεθέρμανση.

Όταν το έργο τεθεί σε εμπορική λειτουργία, η 5η μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στην Πτολεμαΐδα θα καταστεί πλέον συνώνυμη του ΑΗΣ καθώς οι υφιστάμενες πεπαλαιωμένες μονάδες θα αδρανοποιηθούν οριστικά.

Το «άγνωστο» PCI της Υπόγειας Αποθήκης Φυσικού Αερίου Νότιας Καβάλας

Πρόκειται για το εξαντλημένο κοίτασμα φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή «Νότιος Καβάλα», ένα έργο ενταγμένο στο Επιχειρησιακό Πλάνο Ανάπτυξης του ΤΑΙΠΕΔ για το οποίο, εντός του 2019 το Ταμείο αναμένεται να εκκινήσει τις διαδικασίες πώλησής του. Το έργο συνίσταται στην αξιοποίηση του σχεδόν εξαντλημένου υποθαλάσσιου κοιτάσματος φυσικού αερίου της Νοτίου Καβάλας ως υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου (UGS).

Το εν λόγω κοίτασμα, λόγω της γεωλογίας του, του μεγέθους του, της εγγύτητάς του με τη νότια δίοδο αγωγών, των υφιστάμενων υποδομών και της μοναδικότητας του στην Ελλάδα, καθίσταται ιδανικό για την προτεινόμενη χρήση. Το κοίτασμα «Νότιος Καβάλα» με επιφάνεια 5 χλμ.2 βρίσκεται στον Κόλπο της Καβάλας, 11 χλμ. νότια του πετρελαϊκού κοιτάσματος του Πρίνου και σε βάθος 1.700 μέτρων.

Η Υπόγεια Αποθήκη της Νοτίου Καβάλας αποτελεί ενεργειακή υποδομή που θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελληνικής Αγοράς και θα βελτιώσει την διαχείριση του χαρτοφυλακίου των Προμηθευτών Φυσικού Αερίου. Η εν λόγω υποδομή θα συμβάλλει καθοριστικά στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του (εξισορρόπηση φορτίου, gas hub) και θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της αγοράς φυσικού αερίου (ασφάλεια εφοδιασμού) σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προς όφελος του τελικού καταναλωτή.

Σημειώνεται ότι το έργο έχει ήδη συμπεριληφθεί στον κατάλογο των Έργων Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI) που υιοθετήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2017 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα Κράτη Μέλη στην συνάντηση των Περιφερειακών Ομάδων για τα PCI. Επί του παρόντος, το κοίτασμα φυσικού αερίου Νοτίου Καβάλας στο Θρακικό Πέλαγος είναι σε χρήση από την Energean Oil & Gas S.A.

Πηγή:Φίλιππος Παναγόπουλος-ypodomes.com