Ένα πραγματικό Σχέδιο Μάρσαλ – Οι λεπτομέρειες της ιστορικής συμφωνίας της Ε.Ε.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν σε ιστορική συμφωνία επί σχεδίου υποστήριξης των οικονομιών τους που πλήττονται από την κρίση του κορονοϊού, βασισμένο για πρώτη φορά στο κοινό χρέος, έπειτα από τετραήμερες μαραθώνιες διαπραγματεύσεις υψηλής έντασης στις Βρυξέλλες.

Το πακέτο, συνολικού ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμφωνήθηκε έπειτα από έντονες διαπραγματεύσεις κατά την διάρκεια των οποίων ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν χτύπησε οργισμένος την γροθιά του στο τραπέζι, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας απείλησε με βέτο, ενώ Χάγη και Βιένη αντιστάθηκαν επί μακρόν σε ένα σχέδιο υπερβολικά γενναιόδωρο για τα γούστα τους.

«Εγινε ένα σημαντικό βήμα», δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν κατά την διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου που έδωσε μαζί με την καγκελάριο της Γερμανίας Αγγελα Μέρκελ μετά την ολοκλήρωση των ιστορικών διαπραγματεύσεων που αποκατέστησαν την σημασία του γαλλογερμανικού άξονα στην ηγεσία της Ενωσης.

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ έκανε λόγο για μία «μεγάλη συμφωνία για την Ευρώπη» χαρακτηρίζοντάς την «πραγματικό Σχέδιο Μάρσαλ».

«Οι διαπραγματεύσεις ήταν δύσκολες και σε κάποιες στιγμές πολύ δύσκολες για όλους τους Ευρωπαίους», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, διευθυντής ορχήστρας της συνόδου κορυφής, που διήρκεσε περισσότερες από 90 ώρες.

Η ευρωπαϊκή σύνοδος κορυφής δεν έσπασε για 25 μόλις λεπτά, το ρεκόρ της συνόδου της Νίκαιας του 2000 με θέμα τις μεταρρυθμίσεις των ευρωπαϊκών θεσμών. Εκείνη η σύνοδος είχε διαρκέσει 92 ώρες. Ο ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε προσφέρθηκε να παρατείνει την τοποθέτησή του κατά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων σήμερα νωρίς το πρωί για να ξεπεραστεί το ρεκόρ της Νίκαιας.

Μεταφορά πόρων

Για να υποστηριχθεί η ευρωπαϊκή οικονομία, που αντιμετωπίζει ιστορική ύφεση, το σχέδιο προβλέπει πακέτο 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία θα αποτελέσουν αντικείμενο δανεισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις αγορές. Το πακέτο αποτελείται από 390 δισεκατομμύρια ευρώ επιχορηγήσεων, οι οποίες θα χορηγηθούν στα περισσότερο πληγέντα από την πανδημία κράτη. Θα πρόκειται για κοινό ευρωπαϊκό χρέος που θα αποπληρωθεί από τους 27.

Πέραν των επιχορηγήσεων, 360 δισεκατομμύρια ευρώ θα είναι διαθέσιμα στις ευρωπαϊκές χώρες για δανεισμό. Αυτά τα ποσά θα αποπληρωθούν από τις χώρες που θα δανεισθούν.

Το σχέδιο ανάκαμψης θα συνδεθεί με τον μακροπρόθεσμο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό (2021-2027) ύψους 1.074 δισεκατομμυρίων ευρώ (154 δισεκατομμύρια ανά έτος).

Η έκδοση κοινού χρέους, γεγονός πρωτοφανές που σπάει ένα από τα ταμπού της Ενωσης, στηρίζεται σε γαλλογερμανική πρόταση, που προκάλεσε την λυσσώδη αντίσταση τεσσάρων χωρών, της Ολλανδίας, της Αυστρίας, της Δανίας και της Σουηδίας, στις οποίες προστέθηκε στην συνέχεια η Φινλανδία.

Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μάρκ Ρούτε επέμεινε στο τέλος των διαπραγματεύσεων ότι η κοινή δανειοδότηση δεν αποτελεί απαρχή της «Ενωσης των μεταφορών», εννοώντας την διαρκή μεταφορά του πλούτου του ευρωπαϊκού Βορρά προς τον Νότο, κάτι για το οποίο είχε προειδοποιήσει από την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

«Πρόκειται για μία επιχείρηση ad hoc, η αναγκαιότητα της οποίας είναι προφανής δεδομένης της κατάστασης», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Κράτος δικαίου

Για να ξεπερασθεί η αντίσταση των «5», ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ χρειάσθηκε να αναθεωρήσει την αρχική του πρόταση και να τους δώσει κίνητρα.

Κυρίως αναθεωρώντας προς τα κάτω το πακέτο των 500 δισεκατομμυρίων σε επιχορηγήσεις, όπως ήταν η αρχική γαλλογερμανική πρόταση. Αλλά επίσης αυξάνοντας τις επιστροφές προς τις χώρες αυτές , που θεωρούν ότι η συνεισφορά τους στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό είναι δυσανάλογα μεγάλη. Οι επιστροφές της Γερμανίας παρέμειναν σταθερές.

«Για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή ιστορία, ο προϋπολογισμός συνδέεται με κλιματικούς στόχους, για πρώτη φορά ο σεβασμός του κράτους δικαίου αναγορεύεται σε προϋπόθεση για την χορήγηση πόρων», δήλωσε επίσης ο Σαρλ Μισέλ.

Η σύνδεση αυτή ανάμεσα στην χορήγηση πόρων και τον σεβασμό του κράτους δικαίου γίνεται βάσει πρότασης της Κομισιόν και θα επιτρέπει «την λήψη μέτρων με ειδική πλειοψηφία σε περίπτωση παραβιάσεων», διευκρίνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Η θέσπιση αυτών των προϋποθέσεων συνάντησε κατά τις διαπραγματεύσεις την αντίσταση της Πολωνίας και της Ουγγαρίας, χωρών που βρίσκονται στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για παραβιάσεις του κράτους δικαίου και των ευρωπαϊκών αρχών.

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν απείλησε με βέτο κατά την διάρκεια των διαπραγματεύσεων και ζήτησε τον τερματισμό της διαδικασίας του άρθρου 7 κατά της χώρας του, η οποία θεωρητικά μπορεί να καταλήξει σε επιβολή κυρώσεων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ