Φοιτητική κατοικία: τα διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι για την εύρεση στέγης – Ενοίκια και διαθεσιμότητα τα μεγαλύτερα προβλήματα

H αγορά κατοικίας αποτελεί ένα από τα πιο επίκαιρα ζητήματα για τη νέα γενιά. Το ύψος των ενοικίων, η διαθεσιμότητα κατοικιών και γενικότερα η πρόσβαση στη στέγη, είτε για μίσθωση είτε για αγορά, αποτελεί μια σύνθετη εξίσωση για φοιτητές και νέους εργαζόμενους. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι νέοι καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε μια αγορά με πολλές προκλήσεις και συχνές αλλαγές κανόνων.

Αυτά τα ζητήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός “speed debate” με τη συμμετοχή 43 φοιτητριών και φοιτητών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης. Οι φοιτητές δεν περιορίστηκαν στον ρόλο του ακροατή, αλλά πήραν ενεργά τον λόγο, τοποθετήθηκαν, αντέκρουσαν θέσεις και κατέθεσαν τις δικές τους απόψεις για τα βασικά προβλήματα της αγοράς ακινήτων.

Ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης, επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων που είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης, έκανε τις τοποθετήσεις που κλήθηκαν να αντικρούσουν οι φοιτητές και έκανε διάλογο με κάθε μία και κάθε έναν από τους φοιτητές, πάντα με επιχειρήματα.

Οι 7 βασικές τοποθετήσεις τις οποίες κάλεσε τους φοιτητές να αντικρούσουν και να αντιτάξουν τα επιχειρήματά τους ήταν:

1. «Το πλαφόν στις τιμές των ενοικίων κάνει περισσότερο κακό στους ενοικιαστές, παρά στους ιδιοκτήτες»
2. «Το πιστοποιητικό φερεγγυότητας του ενοικιαστή θα βοηθήσει και τους σοβαρούς ενοικιαστές να διαπραγματευθούν χαμηλότερο ενοίκιο»
3. «Αν δεν επικεντρωθούμε στο να νιώσουν οι ιδιοκτήτες προστατευμένοι, δεν θα ανοίξουν τα κλειστά σπίτια τους»
4. «Το δικαίωμα κάποιου να εκμεταλλεύεται όπως επιθυμεί την ιδιοκτησία που νόμιμα απέκτησε καλύπτει και τη βραχυχρόνια μίσθωση»
5. «Δεν μπορεί το κράτος να ασκεί οικιστική πολιτική με τις περιουσίες των ιδιοκτητών, την ώρα που το ίδιο έχει εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά σπίτια»
6. «Αν κάποιος δεν πληρώνει τα κοινόχρηστα, θα πρέπει εύκολα και γρήγορα να έχει σοβαρές κυρώσεις. Αν δεν έχει χρήματα, πρέπει να τον βοηθήσει το κράτος»
7. «Το να καταργηθεί ξαφνικά η εκτός σχεδίου δόμηση δεν σημαίνει προστασία του περιβάλλοντος, αλλά καταστροφή των περιουσιών εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων»

Η ουσία ωστόσο βρισκόταν στη συζήτηση. Οι φοιτητές κλήθηκαν να τοποθετηθούν πάνω σε ζητήματα που τέθηκαν ως βάση συζήτησης και επηρεάζουν άμεσα και τη δική τους γενιά και τη δυνατότητά της να βρει προσιτή και σταθερή στέγη. Από τις παρεμβάσεις τους, το διάλογο που είχε η διαδικασία, προέκυψε ότι παρακολουθούν τις εξελίξεις στην αγορά, αντιλαμβάνονται τις αντιφάσεις της και δεν υιοθετούν εύκολες μονοδιάστατες λύσεις.

Σε αυτό το σημείο, οι προσωπικές εμπειρίες ήρθαν να φωτίσουν τη θεωρητική συζήτηση. Ο Γιώργος Φάκας, φοιτητής του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του ΔΠΘ μιλώντας στο ΑΠΕ/ΜΠΕ εξέφρασε την ανησυχία του για «τη συνεχή αύξηση των ενοικίων που δεν ανταποκρίνεται στα εισοδήματα των νέων και των φοιτητών», σημειώνοντας ότι ακόμη και μικρά ή παλιά σπίτια διατίθενται σε τιμές που δυσκολεύουν την εύρεση μιας αξιοπρεπούς στέγης. Αντίστοιχα, η Μαρία Γαβριηλίδου, φοιτήτρια της ίδιας σχολής, όπως και όλοι οι φοιτητές που μίλησαν στο ΑΠΕ/ΜΠΕ επισήμανε ότι «οι τιμές των ενοικίων υπερβαίνουν κατά πολύ το εισόδημα του μέσου Έλληνα».

Η Κυριακή Αθανασιάδου μιλώντας μετά στο ΑΠΕ/ΜΠΕ αναφέρθηκε στη δυσαναλογία ποιότητας και τιμής, σημειώνοντας ότι «τα περισσότερα ακίνητα είναι παλιά, με προβλήματα που απαιτούν άμεση ανακαίνιση», γεγονός που μεταφέρει πρόσθετο κόστος στους ενοικιαστές. Όπως τόνισε, ο ενδιαφερόμενος καλείται όχι μόνο να πληρώσει υψηλό ενοίκιο, αλλά και να επενδύσει στο ακίνητο για να γίνει λειτουργικό.

Την ίδια εικόνα μετέφερε και η Δέσποινα Ζιάκα, επισημαίνοντας ότι η άνοδος των τιμών στις νέες κατοικίες «συμπαρασύρει τόσο τις τιμές αγοράς όσο και τα μισθώματα», δημιουργώντας μια δυσαναλογία εισοδήματος και κόστους στέγασης, που καθιστά δύσκολη την εύρεση κατοικίας για τους νέους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στις κοινωνικές προεκτάσεις του στεγαστικού προβλήματος. Ο Γιώργος Σαγκούρης υπογράμμισε ότι τα «δυσβάσταχτα ενοίκια, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τους στάσιμους μισθούς, πνίγουν τα νέα ζευγάρια» και μετατρέπουν τον οικογενειακό προγραμματισμό σε ρίσκο. Όπως ανέφερε, η απόφαση για ένα παιδί συνοδεύεται από ανασφάλεια, ενώ το ενδεχόμενο δεύτερου παιδιού φαντάζει για πολλούς ακατόρθωτο.

Παράλληλα, στη συζήτηση αναδείχθηκε και η αίσθηση ότι, αν και οι φωνές των νέων ακούγονται, δεν έχουν πάντα το ίδιο βάρος. Η Μαρία Πουλάκου σημείωσε ότι, παρότι το debate ήταν χρήσιμο και πλούσιο σε γνώση, «δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην πλευρά των ιδιοκτητών και λιγότερο στη φωνή των ενοικιαστών», που ανήκει και η ίδια. Αντίστοιχα, η Κυριακή Αθανασιάδου είπε ότι η εμπειρία από το δημόσιο διάλογο ήταν θετική, εάν και συχνά η άποψη ενός επιχειρηματία είναι πιο ισχυρή από αυτή μιας φοιτήτριας.

Η διαδικασία του διαλόγου λειτούργησε ενδυναμωτικά για πολλούς συμμετέχοντες, πρόσθεσε. Ο Γιώργος Φάκας χαρακτήρισε την εμπειρία «ένα βήμα μπροστά», τονίζοντας ότι πρωτοβουλίες σαν αυτή βοηθούν ώστε «οι ανησυχίες των νέων να ακούγονται πιο συχνά». Η Μαρία Γαβριηλίδου μίλησε για μια εμπειρία που «θα θυμάται για όλη της τη ζωή», καθώς μέσα από τέτοιες δράσεις «ακούγεται η γνώμη μας και δίνονται κίνητρα για αλλαγή και βελτίωση».

Το ίδιο πνεύμα εξέφρασε και η Δέσποινα Ζιάκα, επισημαίνοντας ότι ο σκοπός του εγχειρήματος, να ακουστούν οι απόψεις των φοιτητών, επιτεύχθηκε, ενώ οι συμμετέχοντες αποκόμισαν γνώσεις μέσα από τη διαδικασία. Παρά τις επιφυλάξεις και τις ενστάσεις, το κοινό σημείο ήταν η ανάγκη για έναν πιο ουσιαστικό και ισότιμο διάλογο, όπου οι νέοι δεν θα λειτουργούν απλώς ως διακοσμητική παρουσία, αλλά ως συνομιλητές με επιχειρήματα.

Το μήνυμα/συμπέρασμα από το ζωντανό debating ήταν ότι οι νέοι θέλουν να συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση για την αγορά ακινήτων, να ενημερώνονται και οι θέσεις τους να ακούγονται στην δημόσια σφαίρα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ