Πώς προχωρά η ανάπλαση του πρώην εργοστασίου Ρετσίνα – Τι αλλάζει στην αξιοποίηση του γνωστού ακινήτου στον Πειραιά

Σε πιο συγκεκριμένο πολεοδομικό σχεδιασμό περνά η προσπάθεια αξιοποίησης του ιστορικού ακινήτου της πρώην κλωστοϋφαντουργίας Ρετσίνα στον Πειραιά, μετά το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπέγραψαν ήδη από το 2025 ο Δήμος Πειραιά και η Εθνική Τράπεζα.

Η έκταση των περίπου 29 στρεμμάτων, στις οδούς Ρετσίνα, Υμηττού και Αγίου Φιλίππου, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες αστικής αναγέννησης στην περιοχή της Λεύκας.

Η νέα κατεύθυνση προβλέπει ότι το ακίνητο δεν θα αντιμετωπιστεί ως μία ενιαία ιδιωτική ανάπτυξη, αλλά ως μικτό πολεοδομικό σύνολο με επενδυτικές, κοινωφελείς και δημόσιες χρήσεις.

Από το Μνημόνιο στο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο

Το πρώτο αποφασιστικό βήμα έγινε τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν ο Δήμος Πειραιά και η Εθνική Τράπεζα υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας για την εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου.

Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος του οικοδομικού τετραγώνου. Μετά και τη διόρθωση των κτηματολογικών εγγραφών, η βασική ιδιοκτησία της αποτυπώνεται σε περίπου 26,85 στρέμματα, ενώ τμήμα περίπου 2,31 στρεμμάτων ανήκει στον ΟΣΕ.

Τον Δεκέμβριο του 2025 ο πολεοδομικός σχεδιασμός πέρασε σε επόμενο στάδιο, με την έγκριση από τα όργανα του Δήμου της τεχνικής έκθεσης που συνοδεύει την πρόταση προέγκρισης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου.

Η περιοχή προτείνεται να οργανωθεί σε διαφορετικές ζώνες, ώστε να συνδυαστούν οι νέες αστικές χρήσεις με κοινωφελείς λειτουργίες, πράσινο και την προστασία του βιομηχανικού αποθέματος.

Κατοικίες, γραφεία και νέες αστικές χρήσεις

Η βασική αλλαγή σε σχέση με το παλαιότερο καθεστώς είναι ότι η έκταση κατευθύνεται πλέον προς ένα μοντέλο μικτής αστικής ανάπτυξης.

Σύμφωνα με το Μνημόνιο, στον χώρο εξετάζονται χρήσεις όπως κατοικία, γραφεία, εμπορικές δραστηριότητες και αναψυχή, σε συνδυασμό με πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και άλλες κοινωφελείς λειτουργίες.

Στόχος του ΕΠΣ είναι να δημιουργηθεί νέο πολεοδομικό πλαίσιο που θα επιτρέψει την οργανωμένη επανένταξη της έκτασης στον αστικό ιστό.

Τμήματα της έκτασης περνούν στον Δήμο

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το σκέλος των παραχωρήσεων.

Η Εθνική Τράπεζα έχει συμφωνήσει να μεταβιβάσει χωρίς αντάλλαγμα στον Δήμο Πειραιά έκταση 2.762,53 τ.μ., μαζί με υφιστάμενα διατηρητέα κτίρια, για κοινωφελείς λειτουργίες.

Παράλληλα, προβλέπεται η παραχώρηση χρήσης για 30 χρόνια κτιρίου και κοινόχρηστων χώρων περίπου 3.235,77 τ.μ., καθώς και πεζοδρόμων συνολικής επιφάνειας 1.039,08 τ.μ.

Έτσι, η αξιοποίηση του ακινήτου συνδέεται άμεσα και με τη δημιουργία δημόσιων χώρων και υποδομών για την ευρύτερη περιοχή.

Διατηρούνται τα σημαντικότερα βιομηχανικά κτίρια

Σημαντικό τμήμα της ιστορικής ταυτότητας του εργοστασίου θα παραμείνει.

Με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού έχουν χαρακτηριστεί ως νεότερα μνημεία 15 κτίρια, η κύρια είσοδος και μία καμινάδα, συνολικής επιφάνειας περίπου 4.345 τ.μ., λόγω της αρχιτεκτονικής, τεχνικής, κοινωνικής και βιομηχανικής σημασίας τους.

Άλλα κτίρια του συγκροτήματος δεν κρίθηκαν διατηρητέα και για αυτά είχε επιτραπεί η κατεδάφιση.

Επομένως, το μελλοντικό project δεν θα είναι tabula rasa ανάπτυξη, αλλά συνδυασμός νέων κατασκευών και επανάχρησης του προστατευόμενου βιομηχανικού αποθέματος.

Τα επόμενα βήματα

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η διαδικασία δεν έχει ακόμη φτάσει σε οριστική πολεοδομική έγκριση ή έναρξη κατασκευής.

Η πρόταση προέγκρισης αποτελεί βήμα ωρίμανσης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Θα πρέπει να ακολουθήσουν τα επόμενα θεσμικά και πολεοδομικά στάδια πριν αποκτήσει η ανάπτυξη το τελικό πλαίσιο χρήσεων, όρων δόμησης και εφαρμογής.

Ωστόσο, σε σχέση με την εικόνα του 2025, η αξιοποίηση έχει πλέον μετακινηθεί από μία γενική συμφωνία Δήμου και Εθνικής Τράπεζας σε συγκεκριμένο πολεοδομικό σχεδιασμό για το πώς μπορεί να μεταμορφωθεί μία από τις μεγαλύτερες εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές εκτάσεις του Πειραιά.