Σχέδιο ανάκαμψης της Ε.Ε.: οι τέσσερεις “φειδωλές” χώρες και ο Νότος

Μία εβδομάδα πριν από την κρίσιμη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, στην οποία θα συζητηθεί το σχέδιο ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ, ηγέτες ευρωπαϊκών χωρών σπεύδουν να δουν τον άντρα που, σύμφωνα με τους Financial Times, στέκεται στον δρόμο τους: τον Ολλανδό πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε.

Μετά τις επισκέψεις του Γάλλου προέδρου, Εμανουέλ Μακρόν και του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ τις δύο περασμένες εβδομάδες, ο Ρούτε συναντάται σήμερα στο Βερολίνο με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ. Ως άτυπος επικεφαλής της συμμαχίας των «τεσσάρων φειδωλών» χωρών της ΕΕ, ο Ρούτε είναι αυτός που οι άλλοι ηγέτες της Ευρώπης πρέπει να πείσουν για την αξία του πακέτου μέτρων με στόχο την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Οι πρωθυπουργοί της Ιταλίας Τζουζέπε Κόντε, της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ και της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα, θα πάνε επίσης στη Χάγη την επόμενη εβδομάδα για να προβάλουν τα επιχειρήματά τους στον Ολλανδό πρωθυπουργό.

Ο Ρούτε είναι ο τρίτος μακροβιότερος ηγέτης της ΕΕ και το διπλωματικό του εκτόπισμα έχει ενισχυθεί μετά το Brexit. Με την αποχώρηση της Βρετανίας, η Ολλανδία έγινε ο πιο διαπρύσιος κήρυκας της ΕΕ για τη μείωση του προϋπολογισμού της και την περαιτέρω απελευθέρωση της ενιαίας αγοράς. Ο Ολλανδός πρωθυπουργός και ο συντηρητικός υπουργός Οικονομικών του, ο Βόπκε Χούκστρα, ηγήθηκαν επίσης μίας ομάδας μικρών χωρών της «Χανσεατικής Λίγκας» – μίας συμμαχίας βόρειων δημοσιονομικών «γερακιών» – που εξουδετέρωσαν πέρυσι με επιτυχία τα σχέδια που προωθούσε η Γαλλία για έναν προϋπολογισμό της Ευρωζώνης.

Η Χάγη είναι τώρα αντίθετη στην πρόταση να δώσει η ΕΕ δισεκατομμύρια ευρώ με τη μορφή επιχορηγήσεων σε οικονομίες που επλήγησαν από την πανδημία – ένα σχέδιο που στηρίζεται από τη Γαλλία και τη Γερμανία. «Απλά το μισούμε αυτό», δήλωσε Ολλανδός διπλωμάτης. Ο Ρούτε και οι τέσσερις φειδωλές χώρες – Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία και Δανία – θέλουν να τροποποιηθεί η πρόταση της ΕΕ, ώστε να δοθούν μόνο δάνεια, τα οποία θα πρέπει να επιστραφούν, και όχι επιχορηγήσεις στις πληγείσες από την κρίση οικονομίες.

Η Ολλανδία ζητά, επίσης, οι χώρες που θα πάρουν τα χρήματα να υλοποιήσουν οικονομικές μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό, συνταξιοδοτικό και εργασιακό σύστημά τους για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους. Ο Ολλανδός πρωθυπουργός θέλει οι δόσεις των κεφαλαίων να εκταμιεύονται όταν οι κυβερνήσεις εκπληρώνουν τις μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις τους.

Τις ανησυχίες της Ολλανδίας σχετικά με τη διακυβέρνηση του ταμείου ανάκαμψης συμμερίζεται μία ευρύτερη ομάδα χωρών, η οποία θέλει τα κράτη – μέλη να έχουν συλλογικά λόγο στο πώς κάθε κυβέρνηση σχεδιάζει να δαπανήσει τα χρήματα, αλλά είναι ο Ρούτε που τράβηξε περισσότερο την προσοχή και τις αποδοκιμασίες κατά τις διαπραγματεύσεις.

Κατά τη διάρκεια των διμερών συναντήσεων που είχε, ο Ρούτε παρουσίασε στους Ευρωπαίους ηγέτες μία σχέση ανταλλαγής: το τίμημα για μεγαλύτερη οικονομική αλληλεγγύη είναι η μεγαλύτερη εμπλοκή στις εθνικές σας υποθέσεις από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Υψηλόβαθμος διπλωμάτης ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του δείπνου που είχε με τον Ρούτε στη Χάγη στα τέλη Ιουνίου, ο πρόεδρος Μακρόν εξεπλάγη από τον τρόπο που ο Ολλανδός ηγέτης τον ρώτησε για τα σχέδιά του να συνεχίσει τις επίμαχες μεταρρυθμίσεις του στη Γαλλία όσον αφορά την αγορά εργασίας και τις συντάξεις. Ολλανδοί πολιτικοί αναφέρουν ότι η βαθειά καχυποψία της χώρας όσον αφορά τη χρηματοδότηση της ΕΕ οφείλεται σε χρόνια αυξανόμενης δυσπιστίας μεταξύ του Βορρά και του Νότου της Ευρωζώνης σχετικά με τους κανόνες του παιχνιδιού για την κοινή ανάληψη κινδύνου.

Ο Ρούτε ήταν πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια των διαδοχικών προγραμμάτων διάσωσης της Ελλάδας από το 2010 έως το 2015, με την κυβέρνησή του τελικά να υποχωρεί και να εγκρίνει τα δάνεια παρά την έντονη αντιπολίτευση στη Βουλή της χώρας. Αντίθετα, ο χειρισμός της πανδημίας από τον Ρούτε και η σθεναρή στάση του για το ταμείο ανάκαμψης του έφεραν επιδοκιμασίες στην Ολλανδία.

Το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα του για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD) απολαμβάνει το υψηλότερο επίπεδο δημοτικότητας εδώ και περισσότερο από τρία χρόνια, φέροντας τον Ρούτε σε πλεονεκτική θέση για να κερδίσει τις εκλογές του ερχόμενου Μαρτίου.

Πηγή: Financial Times