Connect with us

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε ποια κατάσταση βρίσκεται διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα η μεσαία τάξη

bizness.gr

Published

on

Οδός Ερμού

Ανεξαρτήτως του πως οριοθετείται, η μεσαία τάξη όπως υπογραμμίζει σε Δελτίο του ο ΣΕΒ, θεωρείται ως το πιο δυναμικό στρώμα της κοινωνίας και εν πολλοίς, η οικονομική της ευμάρεια καθορίζει όχι μόνο την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές μιας χώρας, αλλά και τις πολιτικές εξελίξεις.

Σήμερα, διεθνώς, η μεσαία τάξη φαίνεται να βρίσκεται σε καθοδική πορεία, καθώς οι ευκαιρίες για κοινωνική και επαγγελματική άνοδο περιορίζονται, ενώ η κοινωνική κινητικότητα έχει χάσει τη δυναμική άλλων εποχών. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τις γρήγορες οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές που φέρνει η τεχνολογική πρόοδος (έλλειψη δεξιοτήτων), η εξωστρέφεια της παραγωγής και των επενδύσεων (παγκοσμιοποίηση), η ταχεία συσσώρευση πλούτου στα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα (οικονομική ανισότητα), η υλική στέρηση και ο κοινωνικός αποκλεισμός (άστεγοι, άνθρωποι κάτω από το όριο της φτώχειας, εξάρτηση από ναρκωτικά και οπιοειδή σκευάσματα), οι μεταναστευτικές ροές, κ.ο.κ.

Εν γένει, δεν φαίνεται οι νέες γενιές να έχουν καλύτερες ευκαιρίες από τις προηγούμενες. Όλα αυτά προκαλούν μια αίσθηση αβεβαιότητας για το μέλλον και τείνουν να επιφέρουν αποσαθρωτικά φαινόμενα, επηρεάζοντας δυσμενώς τη γενικότερη κοινωνική συνοχή.

Στη συλλογική συνείδηση των Ελλήνων, στη μεσαία τάξη ανήκουν τα ευκατάστατα νοικοκυριά, όσοι δηλαδή έχουν σχετικά σταθερή απασχόληση, σχετικά αξιοπρεπείς αμοιβές, τη δυνατότητανα αποκτήσουν σπίτι, αυτοκίνητό, εξοχικό, κ.ο.κ. Προσδιορίζονται, συνήθως, ως μεσαία «εισοδηματική» τάξη, σε σχέση με όσους ανήκουν στην υψηλότερη και τη χαμηλότερη εισοδηματική τάξη.

Με διεθνείς ορισμούς, η μεσαία εισοδηματική τάξη ορίζεται ως το μερίδιο των νοικοκυριών με διαθέσιμο εισόδημα μεταξύ του 75% και του 200% του διάμεσου εισοδήματος όλων των νοικοκυριών. Με τους ορισμούς αυτούς, στη μεσαία εισοδηματική τάξη ανήκουν χονδρικά 1 στους 2 Έλληνες (54%), ενώ στην υψηλή εισοδηματική τάξη (άνω του 200% του διάμεσου) 1 στους 8 και στη χαμηλή εισοδηματική τάξη (κάτω του 75% του διάμεσου) 1 στους 3. Από τους τελευταίους, λιγότεροι από τους μισούς βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, που ορίζεται από τον ΟΟΣΑ στο 50% του διάμεσου διαθέσιμου εισοδήματος.

Στην Ελλάδα, λοιπόν, το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα για ένα νοικοκυριό με δύο ενήλικες και δύο παιδιά άνω των 14 ετών, προσδιορίζεται το 2018 σε €19,7 χιλ. Το εισόδημα αυτό σε σταθερές τιμές 2018 αυξήθηκε στη δεκαετία της υψηλής ανάπτυξης (με δανεικά…) σε €30 χιλ. περίπου (2009-2010) από €25 χιλ. το 2003, ενώ μειώθηκε δραματικά σε €19 χιλ. το 2014, κατά τη διάρκεια της μεγάλης ύφεσης, λόγω της προσαρμογής των Μνημονίων, όταν το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά το ¼, και σήμερα, έξι χρόνια μετά, διαμορφώνεται σε €20 χιλ. περίπου.

Νοικοκυριά αυτής της σύνθεσης θεωρούνται ότι ανήκουν στη μεσαία εισοδηματική τάξη εφόσον το διαθέσιμο εισόδημά τους βρίσκεται μεταξύ €14,7 χιλ. (75% του διάμεσου) και €39,3 χιλ. (200% του διάμεσου). Με την ίδια λογική, ένα νοικοκυριό της ίδιας σύνθεσης ανήκει στην υψηλή ή τη χαμηλή εισοδηματική τάξη εφόσον το διαθέσιμο εισόδημά του είναι άνω των €39,3 χιλ. ή κάτω των €14,7 χιλ., αντιστοίχως. Τέλος, με διαθέσιμο ετησιο εισόδημα χαμηλοτερο από €9850, ένα νοικοκυριό βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας.

Χονδρικά, λοιπόν, το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα μιας 4μελούς οικογένειας στην Ελλάδα είναι €20 χιλ. περίπου, και με διαθέσιμο εισόδημα €15-€40 χιλ. η οικογένεια αυτή ανήκει στη μεσαία τάξη. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τον ορισμό του διαμέσου, πάνω και κάτω από €20 χιλ. διαθέσιμο εισόδημα βρίσκεται το 50% των 4μελών οικογενειών στην Ελλάδα. Σε όρους μικτών αποδοχών, ο διάμεσος grosso modo διαμορφώνεται σε €30 χιλ. και η μεσαία τάξη ορίζεται μεταξύ €20-€60 χιλ.

Αναλύοντας τα μικροδεδομένα των Ερευνών Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης της ΕΛΣΤΑΤ από το 2003 και μετά, την περίοδο των Μνημονίων παρατηρείται μια διόγκωση του μεριδίου των νοικοκυριών (και των αντίστοιχων εισοδημάτων) της μεσαίας εισοδηματικής τάξης, αλλά και της χαμηλής εισοδηματικής τάξης άνω του ορίου της φτώχειας, με αντίστοιχη μείωση του μεριδίου των νοικοκυριών της υψηλής εισοδηματικής τάξης και της χαμηλής εισοδηματικής τάξης κάτω του ορίου της φτώχειας.

Με άλλα λόγια, παρατηρείται μια καθαρή μετανάστευση νοικοκυριών από τα υψηλά στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με το μερίδιο των νοικοκυριών κάτω του ορίου της φτώχειας να μειώνεται, καθώς η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος την περίοδο των Μνημονίων συντελέστηκε λαμβάνοντας υπόψιν κατά το δυνατόν την ανάγκη να μην πληγούν τα σχετικώς χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Τέλος, από τα στοιχεία προκύπτει ότι, λόγω της τεράστιας υπερφορολόγησης κατά την περίοδο των Μνημονίων και της υψηλής προοδευτικότητας του φορολογικού συστήματος, η μεσαία εισοδηματική τάξη καταβάλλει σήμερα το 51% των φορολογικών εσόδων, ενώ πριν την κρίση κατέβαλε το 39,3%. Αντίστοιχα, η υψηλότερη εισοδηματική τάξη, που συρρικνώθηκε αριθμητικά και εισοδηματικά, σήμερα καταβάλει το 38,1% των φορολογικών εσόδων έναντι άνω του 50% που κατέβαλε πριν την κρίση.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνουν είτε την μετακίνηση νοικοκυριών σε χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια είτε την μη καταγραφή τους στις στατιστικές λόγω της μετανάστευσης στο εξωτερικό, εγκατάλειψης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, κ.λ.π. Ως αποτέλεσμα, το κράτος, για να συνεχίσει να καλύπτει τις ανάγκες του, προχώρησε σε υπερφορολόγηση των σχετικώς υψηλότερων εισοδημάτων, όσων είχαν απομείνει.

Πιο πρόσφατα, όμως, και ιδίως από το 2016 και μετά, η υπερφορολόγηση εντάθηκε, με την διατήρηση του αφορολόγητου σε υψηλά επίπεδα, απαλλάσσοντας έτσι από την φορολογία μεγάλα στρώματα του πληθυσμού και αυξάνοντας αναλογικά την φορολογική επιβάρυνση των υπόλοιπων, και ιδίως των συνεπών φορολογουμένων. Βεβαίως, εάν ληφθεί υπόψη και ο φόρος ακίνητης περιουσίας τότε η συνολική επιβάρυνση είναι ακόμη δυσμενέστερη.

Συμπερασματικά, η χώρα μας κατάφερε να βγει από την κρίση, αλλά με τα μεσαία και υψηλά εισοδηματικά στρώματα να επωμίζονται ένα τεράστιο πρόσθετο φορολογικό βάρος. Σήμερα, τα δημοσιονομικά της χώρας είναι σε ισορροπία και έχει αρχίσει η αντιστροφή της υπερφορολόγησης. Στην διαδικασία αυτή, χρειάζεται μεγάλη προσοχή ώστε η μείωση της φορολογίας να συνοδεύεται από αναπτυξιακά μέτρα, περιορισμό της φοροδιαφυγής και τη διαφύλαξη της δημοσιονομικής σταθερότητας. Άλλωστε στην Ελλάδα, οι εκλογές κερδίζονται και χάνονται με βάση την αβεβαιότητα που βιώνει η μεσαία τάξη λόγω της οικονομικής δυσπραγίας, η οποία συνδέεεται άμεσα με την υπερφορολόγηση, που την πλήττει.

Αύξηση +4,3% σημείωσε ο κύκλος εργασιών στη μεταποίηση πλην πετρελαιοειδών στο σύνολο του 2019, επιπλέον αύξησης +3,5% το 2018, με τις πωλήσεις, ωστόσο, στην εξωτερική αγορά να παρουσιάζουν μικρή επιβράδυνση. Η αύξηση προήλθε κυρίως από τους κλάδους παραγωγής φαρμάκων (+20,4%), καπνού (+14,8%), ηλεκτρονικών προϊόντων και Η/Υ (+26,5%), οχημάτων (+17,7%) και τροφίμων (+3,1%).

Την ίδια ώρα, σε θετικό έδαφος επανήλθε η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα τον Νοέμβριο του 2019 σημειώνοντας αύξηση +7% με βάση τον όγκο των νέων αδειών (+6,7% κατά το διάστημα Ιαν – Νοε 2019), ενώ η εξαίρεση του ΦΠΑ από την οικοδομή αναμένεται να συμβάλλει στην άνοδο της δραστηριότητας τους επόμενους μήνες, ιδίως αναφορικά με τις άδειες για νέες κατοικίες.

Παράλληλα, μικρή βελτίωση παρουσίασε τον Ιανουάριο του 2020, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα το 2019, το ισοζύγιο προσλήψεων – αποχωρήσεων (-17.318 θέσεις, έναντι -22.333 τον Ιανουάριο του 2019), ακολουθώντας σε γενικές γραμμές την εποχικότητα των τελευταίων ετών. Ωστόσο, η επιβράδυνση του ρυθμού δημιουργίας νέων θέσεων συνολικά το 2019 (+127,6 χιλ., έναντι +141 χιλ. το 2018) σε συνδυασμό με την αύξηση των εγγεγραμμένων ανέργων (1.064 χιλ. τον Δεκέμβριο του 2019, έναντι 935 χιλ. τον Δεκέμβριο του 2018) δημιουργεί προβληματισμό. Από την άλλη πλευρά, ο πληθωρισμός ενισχύθηκε σε +0,9% τον Ιανουάριο του 2020, από +0,4% τον Ιανουάριο του 2019 και +0,3% στο σύνολο του 2019, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών καυσίμων (+8,1%) και φαρμάκων (+4,6%).

To νέο πολυτελές Radisson Blue Zaffron Resort στη Σαντορίνη - Φωτό: Radisson Hotels
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ6 ώρες ago

Ανοίγει σύντομα το πρώτο ξενοδοχείο της Radisson στη Σαντορίνη – Δείτε φωτό

Το Ξενία Κύθνου από ψηλά - Φωτό: ΕΤΑΔ
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ6 ώρες ago

Παράταση 2 μηνών για το διαγωνισμό του Ξενία Κύθνου

Το νέο ξενοδοχείο NYX Athens, στο πρώην Esperia στη Σταδίου - Πηγή: Tsolakis Architects
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ9 ώρες ago

Τα 9 νέα ξενοδοχεία που ετοιμάζονται στην Αθήνα το 2021

To νέο εμπορικό πάρκο Piraeus Retail Park της Ten Brinke
REAL ESTATE12 ώρες ago

Οι 3 μεγάλες real estate επενδύσεις που θα αλλάξουν την εικόνα της Πειραιώς

Το νέο κτίριο σύγχρονων γραφείων της Ten Brinke στη Λεωφ. Αλεξάνδρας - Φωτό: Ten Brinke
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 ημέρα ago

[VIDEO] Το νέο κτίριο – γραφείων της Ten Brinke στη Λεωφ. Αλεξάνδρας

To εμπορικό κέντρο River West στον Κηφισό
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ1 ημέρα ago

Τα 7 εμπορικά κέντρα που αλλάζουν την εικόνα της Αθήνας – Ποιά νέα θα γίνουν και ποιά αλλάζουν

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ1 ημέρα ago

Στην Περιφέρεια η ΜΠΕ για τη μεγάλη τουριστική επένδυση Blue Iris στη Μύκονο

Το νέο "πράσινο" κτίριο γραφείων της Eurobank, στη Σταδίου - Φωτό: Tombazis & Associate Architects
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 ημέρα ago

Δείτε το πρώτο “πράσινο” κτίριο γραφείων στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας

Τα σχέδια για το νέο πολυτελές ξενοδοχείο One&Only στα Αστέρια Γλυφάδας - Φωτό: Dimand
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 ημέρες ago

Προχωρά η επένδυση στα Αστέρια της Γλυφάδας – Τι σημαίνει η ένταξη στον Αναπτυξιακό Νόμο

Το σύγχρονο κτίριο γραφείων της Noval στο Χαλάνδρι - Φωτό: Redex
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ2 ημέρες ago

Τα 2+1 κτίρια γραφείων – διαμάντια της Noval Property

REAL ESTATE2 μήνες ago

Στα σκαριά νέα εντυπωσιακή Ισραηλινή επένδυση στο Παλαιό Φάληρο

Το ιστορικό βιομηχανικό κτίριο της ΑΖΕΛ στον Πειραιά
REAL ESTATE1 μήνα ago

Ξαναπαίρνουν ζωή 5 πρώην βιομηχανικά ακίνητα-φιλέτα στον Πειραιά

Η καινοτόμα βιομηχανία ηλεκτρικών αυτοκινήτων Next.e.Go SE
REAL ESTATE2 μήνες ago

Πού ψάχνει ακίνητο για το νέο εργοστάσιο ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα η Next.e.go SE

To νέο εμπορικό πάρκο Piraeus Retail Park της Ten Brinke
REAL ESTATE12 ώρες ago

Οι 3 μεγάλες real estate επενδύσεις που θα αλλάξουν την εικόνα της Πειραιώς

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ8 μήνες ago

Νέα προσπάθεια για δημιουργία πίστας Φόρμουλα 1 στην Ελλάδα – Ποιά περιοχή βρίσκεται στο στόχαστρο

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ4 εβδομάδες ago

To 2022 θα ανοίξει το νέο μεγαλύτερο ξενοδοχείο της Αθήνας στη Λ. Συγγρού

Λίγο μετά την κατεδάφιση στο ακίνητο της ΒΙΣ
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ2 μήνες ago

Οι 3 νέοι εμπορικοί πόλοι που θα αλλάξουν τη Λεωφόρο Κηφισού

To εμπορικό κέντρο River West στον Κηφισό
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ1 ημέρα ago

Τα 7 εμπορικά κέντρα που αλλάζουν την εικόνα της Αθήνας – Ποιά νέα θα γίνουν και ποιά αλλάζουν

Το νέο ξενοδοχείο NYX Athens, στο πρώην Esperia στη Σταδίου - Πηγή: Tsolakis Architects
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ9 ώρες ago

Τα 9 νέα ξενοδοχεία που ετοιμάζονται στην Αθήνα το 2021

Το νέο IKEA νέας γενιάς στον Πειραιά
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ4 εβδομάδες ago

Άνοιξε το πρώτο IKEA νέας γενιάς στην Ελλάδα στον Πειραιά – Έρχονται νέα καταστήματα

Το νέο κτίριο σύγχρονων γραφείων της Ten Brinke στη Λεωφ. Αλεξάνδρας - Φωτό: Ten Brinke
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 ημέρα ago

[VIDEO] Το νέο κτίριο – γραφείων της Ten Brinke στη Λεωφ. Αλεξάνδρας

Το νέο Integrated Casino Resort στο Ελληνικό
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 εβδομάδες ago

Οριστικός ανάδοχος για το Καζίνο στο Ελληνικό η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Mohegan

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 εβδομάδες ago

[VIDEO] Δείτε πώς θα γίνει το VIP Exclusive Club του Ριμπολόβλεφ στο Σκορπιό

Το Oniro Mykonos - A Shanti Collection Resort που θα γίνει Destino Pacha Mykonos
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ2 εβδομάδες ago

[VIDEO] Ανοίγει μετά το Πάσχα το πολυαναμενόμενο Destino Pacha Mykonos

To νέο πολυτελές θέρετρο One&Only Kea Island στην Κέα (Τζιά)
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ3 εβδομάδες ago

[VIDEO] Σε εξέλιξη η κατασκευή του πολυτελούς One&Only Kea Island

VIDEOS4 εβδομάδες ago

[VIDEO] Τί θα γίνει με τα γραφεία στην μετά-κορονοϊό εποχή;

Το νέο ολοκληρωμένο κέντρο logistics της Ten Brinke στην Ελευσίνα
LOGISTICS4 εβδομάδες ago

[VIDEO] Ολοκληρώθηκε το νέο κέντρο logistics της Ten Brinke στην Ελευσίνα

VIDEOS4 εβδομάδες ago

[VIDEO] Δείτε πώς θα είναι το Ελληνικό μετά την επένδυση

Το πρώην οινοποιείο Καμπά στην Παλλήνη, που θα μεταμορφωθεί σε Cambas Project
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ & ΠΑΡΚΑ1 μήνα ago

[VIDEO] Δείτε το Κτήμα Καμπά στην Παλλήνη που θα μεταμορφωθεί σε Cambas Project

To Piraeus Port Plaza στον Άγιο Διονύσιο Πειραιά
ΚΤΙΡΙΑ ΓΡΑΦΕΙΩΝ1 μήνα ago

[VIDEO] Δείτε πώς θα γίνει το Piraeus Port Plaza στον Άγιο Διονύσιο

Advertisement

Trending