Grant Thornton: Το τοπίο γύρω από το ζήτημα της παραγραφής φόρου κληρονομιάς

Παραγραφή φόρου κληρονομιών:

Όπως αναφέρει η εταιρεία Grant Thornton στη στήλη της Φοροδοξίες, το δικαίωμα του Δημοσίου για την επιβολή των φόρων και προστίμων στις υποθέσεις φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών δεν μπορεί να ανατρέχει σε διάστημα προ 31-12-2003, έχει δηλαδή υποπέσει σε οριστική παραγραφή. Πρακτικά, αυτό σημαίνει επιπλέον ότι, εάν έχει λάβει χώρα κάποια δωρεά ή γονική παροχή προ 31.12.2003 δεν συνυπολογίζεται στη φορολογική κλίμακα επί επιγενόμενων δωρεών ή κληρονομίας. Εάν για παράδειγμα, πατέρας έχει αποβιώσει το 2018 αφήνοντας σε τέκνο του περιουσία αξίας 600.000 Ευρώ, δεν θα συνυπολογισθεί γονική παροχή που είχε γίνει 600.000 Ευρώ εντός του 2003. Έτσι ο φόρος κληρονομίας που θα καταβληθεί θα είναι 16.500 Ευρώ αντί για 60.000 Ευρώ (αντί δηλαδή να υπολογισθεί με συντελεστή 10%).

Υπεραξία από μεταβίβαση μετοχών σε αλλοδαπές εταιρείες:

Η υπεραξία που αποκτά φυσικό πρόσωπο από τη μεταβίβαση μετοχών σε αλλοδαπές εταιρείες υπολογίζεται με βάση αποκλειστικά και μόνο τη συμφωνηθείσα αξία πώλησης των μετοχών, σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο της Α.Α.Δ.Ε. (ΠΟΛ 1032/2015). Ειδικότερα, σύμφωνα με τη φορολογική διοίκηση, για τον υπολογισμό της υπεραξίας κατά τη μεταβίβαση των εν λόγω τίτλων αφαιρείται το κόστος απόκτησής τους, όπως αυτό αναγράφεται στη σύμβαση μεταβίβασης κατά το χρόνο απόκτησης, από τη συμφωνηθείσα αξία πώλησης. Υπενθυμίζεται ότι, όσον αφορά στη μεταβίβαση μετοχών ημεδαπών, μη εισηγμένων, εταιρειών, η τιμή πώλησης που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της υπεραξίας δεν μπορεί να είναι μικρότερη από την αξία των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας που εκδίδει τους μεταβιβαζόμενους τίτλους, κατά το χρόνο της μεταβίβασης.

Μη φορολόγηση της υπεραξίας από μετασχηματισμό με ν.δ 1297/1972 κατά την μείωση μετοχικού κεφαλαίου ΑΕ:

Σύμφωνα με πρόσφατη Εγκύκλιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Ε 2181/2019), η υπεραξία που προέκυψε κατά τον μετασχηματισμό με το ν.δ 1297/1972 και η οποία έχει κεφαλαιοποιηθεί, θα υπαχθεί σε φορολογία κατά τον χρόνο διάλυσης της εταιρείας. Ούτως ή άλλως, η εταιρεία υποχρεούται να τηρεί την υπεραξία αυτή σε λογαριασμούς τάξεως, οι οποίοι θα παραμείνουν αμετάβλητοι στα βιβλία της εταιρείας καθ’ όλη την διάρκεια λειτουργίας της προκειμένου να καταστεί εφικτή η φορολόγηση της κατά τον χρόνο της διάλυσης αυτής.

Εξαιρετικά, γεγονός φορολόγησης της υπεραξίας πριν την διάλυση της εταιρείας συνιστά η μη τήρηση των διατάξεων του ν.δ 1297/1972 (πχ η μη τήρηση του ελάχιστου ύψους κεφαλαίου 300.000 ευρώ επί πενταετία μετά τον μετασχηματισμό κλπ). Επίσης, με την Εγκύκλιο διευκρινίζεται ότι εάν δεν έχει κεφαλαιοποιηθεί το σύνολο της υπεραξίας και μέρος αυτής εμφανίζεται σε λογαριασμό αποθεματικού, το εν λόγω ποσό φορολογείται κατά τον χρόνο μεταγενέστερης κεφαλαιοποίησης ή διανομής ως κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Φόρος Συγκέντρωσης Κεφαλαίου και έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο: Δεν οφείλεται Φόρος Συγκέντρωσης Κεφαλαίου (ΦΣΚ) με συντελεστή 1,1% στη διαφορά έκδοσης μετοχών υπέρ το άρτιον (ΣτΕ 1774/2018). Ο σχετικός φόρος, καθίσταται απαιτητός κατά το χρόνο της κεφαλαιοποίησης της διαφοράς αυτής, οπότε και θα πρέπει να καταβληθεί στο Δημόσιο. Το ίδιο ισχύει και για τους άλλους τύπους κεφαλαιουχικών εταιρειών (ιδίως ΕΠΕ και ΙΚΕ), για τις οποίες καταρχήν έχει γίνει δεκτό ότι επιτρέπεται η έκδοση εταιρικών μεριδίων υπέρ το άρτιο (ΣΛΟΤ 382/2007 & Γνωμ. ΝΣΚ 63/2017, αντιστοίχως).

Απαλλαγή από τα τέλη χαρτοσήμου στις καταθέσεις μετόχων για αύξηση κεφαλαίου:

Η εγγραφή στα βιβλία ανώνυμης εταιρείας περί καταθέσεως από τους μετόχους χρημάτων για την μελλοντική αύξηση του κεφαλαίου απαλλάσσεται από τα τέλη χαρτοσήμου (ΔΕΔ 1318/2019). Σημειώνεται ότι από την 1.1.2015, οι καταθέσεις μετόχων ή εταίρων με ποσά προοριζόμενα για αύξηση του κεφαλαίου εμφανίζονται ως στοιχεία της καθαρής θέσης μόνο εφόσον υπάρχει ανέκκλητη δέσμευση κεφαλαιοποίησης και υποχρέωση του νομικού προσώπου για έκδοση μετοχών ή άλλων συμμετοχικών τίτλων προς τους συνεισφέροντες εντός 12 μηνών από την ημερομηνία της κάθε εισφοράς. Εάν η υποχρέωση αυτή δεν πραγματοποιηθεί, τότε τα ποσά αυτά μεταφέρονται στις υποχρεώσεις. Σε αυτή την περίπτωση αναμένεται ότι θα οφείλεται τέλος χαρτοσήμου λόγω ταμειακής διευκόλυνσης (1,2%).