Retail real estate: τι “φρενάρει” την ανάπτυξη νέων εμπορικών ακινήτων στην Ελλάδα

Στο επίκεντρο σημαντικών ανακατατάξεων βρίσκεται τα τελευταία χρόνια η αγορά επαγγελματικών ακινήτων που σχετίζεται τόσο με την εστίαση όσο και με το retail.

Η αυξημένη ζήτηση για εμπορικούς χώρους σε συνδυασμό με την περιορισμένη προσφορά έχει δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον, το οποίο επηρεάζει άμεσα τα πλάνα ανάπτυξης πολλών αλυσίδων εστίασης.

Ως αποτέλεσμα, αρκετές επιχειρήσεις αναγκάζονται να αναπροσαρμόσουν τη στρατηγική επέκτασης του δικτύου τους, καθώς η εξεύρεση κατάλληλων ακινήτων καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη.

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις αφορά την περιορισμένη διαθεσιμότητα εμπορικών ακινήτων που μπορούν να φιλοξενήσουν καταστήματα εστίασης. Οι αλυσίδες αναζητούν χώρους σε σημεία με υψηλή εμπορική κίνηση, καλή προβολή και εύκολη πρόσβαση, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις τα διαθέσιμα ακίνητα είναι ελάχιστα. Η έλλειψη κατάλληλων χώρων γίνεται ακόμη πιο έντονη σε περιοχές με ισχυρή εμπορική δραστηριότητα ή έντονη τουριστική κίνηση, όπου ο ανταγωνισμός για τους διαθέσιμους χώρους είναι ιδιαίτερα υψηλός.

Ταυτόχρονα, οι τιμές μίσθωσης επαγγελματικών ακινήτων έχουν καταγράψει σημαντική άνοδο τα τελευταία χρόνια. Σε βασικούς εμπορικούς άξονες μεγάλων πόλεων, αλλά και σε περιοχές με αυξημένη κατανάλωση, τα ζητούμενα ενοίκια έχουν αυξηθεί αισθητά, σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνοντας τα επίπεδα που μπορούν να υποστηρίξουν βιώσιμα τα επιχειρηματικά μοντέλα της εστίασης. Η άνοδος των τιμών συνδέεται τόσο με την περιορισμένη προσφορά όσο και με την αυξημένη ζήτηση για εμπορικά ακίνητα από διαφορετικούς κλάδους του λιανεμπορίου.

Για τις αλυσίδες εστίασης, η ανέυρεση ακινήτων δεν αφορά μόνο το κόστος μίσθωσης, αλλά και την καταλληλότητα του χώρου. Τα καταστήματα απαιτούν συγκεκριμένες προδιαγραφές, όπως επαρκή επιφάνεια, δυνατότητα εγκατάστασης επαγγελματικού εξοπλισμού, κατάλληλο εξαερισμό και προδιαγραφές που επιτρέπουν την ομαλή λειτουργία κουζίνας και εξυπηρέτησης πελατών. Ωστόσο, μεγάλο μέρος του υφιστάμενου αποθέματος εμπορικών ακινήτων δεν πληροί αυτές τις απαιτήσεις, γεγονός που περιορίζει ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες επιλογές.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετές επιχειρήσεις επαναξιολογούν τα πλάνα ανάπτυξης του δικτύου τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, η επέκταση σε νέες τοποθεσίες καθυστερεί μέχρι να εντοπιστούν κατάλληλοι χώροι με βιώσιμους όρους μίσθωσης. Παράλληλα, ορισμένες αλυσίδες στρέφονται προς δευτερεύουσες εμπορικές περιοχές ή νέες αναπτυσσόμενες γειτονιές, όπου οι τιμές παραμένουν σε πιο διαχειρίσιμα επίπεδα και η διαθεσιμότητα ακινήτων είναι μεγαλύτερη.

Την ίδια στιγμή, οι συνθήκες της αγοράς ακινήτων οδηγούν τις επιχειρήσεις και σε αναθεώρηση του ίδιου του concept των καταστημάτων τους. Πολλές αλυσίδες εξετάζουν τη δημιουργία μικρότερων formats, τα οποία απαιτούν λιγότερα τετραγωνικά μέτρα και μπορούν να λειτουργήσουν σε χώρους που μέχρι πρόσφατα δεν θεωρούνταν κατάλληλοι για εστίαση. Τα μοντέλα “grab & go”, τα μικρά take away καταστήματα ή τα σημεία που επικεντρώνονται κυρίως στο delivery αποτελούν λύσεις που επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στην επιλογή ακινήτου.

Παράλληλα, ορισμένες επιχειρήσεις αναπτύσσουν νέα concepts καταστημάτων – χωρίς να αναπτύσσουν τα παλιά formats καταστημάτων – που σχεδιάζονται εξαρχής με στόχο τη λειτουργία σε μικρότερους χώρους. Τα περιορισμένα τετραγωνικά μπορούν να μειώσουν σημαντικά το κόστος μίσθωσης, αλλά και τα συνολικά λειτουργικά έξοδα, όπως το προσωπικό και την κατανάλωση ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, τα μικρότερα καταστήματα μπορούν να προσφέρουν αυξημένη λειτουργική αποδοτικότητα και καλύτερα περιθώρια κερδοφορίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, αρκετές αλυσίδες εξετάζουν πλέον εναλλακτικούς τύπους εμπορικών ακινήτων, όπως χώρους σε retail parks, εμπορικά κέντρα ή μικτές αναπτύξεις που συνδυάζουν κατοικία, γραφεία και εμπορικές χρήσεις. Τα έργα αυτά συχνά προσφέρουν καλύτερο σχεδιασμό υποδομών και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο κόστος μίσθωσης, αποτελώντας εναλλακτική επιλογή σε μια αγορά όπου τα διαθέσιμα ακίνητα σε κεντρικούς εμπορικούς δρόμους είναι περιορισμένα.

Η σημερινή εικόνα της αγοράς καταδεικνύει ότι το real estate αποτελεί πλέον έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη του κλάδου της εστίασης όσο και του retail γενικότερα. Η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων και η άνοδος των τιμών μίσθωσης διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν τη στρατηγική τους.

Πηγές της αγοράς B2B real estate τονίζουν ότι οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τη σημασία της σωστής αξιοποίησης του διαθέσιμου αποθέματος, αλλά και της ανάπτυξης νέων εμπορικών χώρων που μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των σύγχρονων αλυσίδων εστίασης.