Grant Thornton: Για ποιο εισόδημα εφαρμόζεται ο μειωμένος συντελεστής 10%

H Grant Thornton σημειώνει στη στήλη της Φοροδοξίες, ότι για εισόδημα από μερίσματα αλλοδαπής προέλευσης, ο μειωμένος συντελεστής 10% εφαρμόζεται όταν η απόφαση του αρμοδίου οργάνου έχει ληφθεί μετά την 1.1.2019. Σε περίπτωση που δεν είναι ευχερής η διαπίστωση του χρόνου αυτού, ο μειωμένος συντελεστής εφαρμόζεται όταν ο χρόνος καταβολής των μερισμάτων στο δικαιούχο, μέσω πίστωσης του τραπεζικού λογαριασμού ή με άλλο τρόπο, πραγματοποιείται μετά την 1.1.2019 (ΑΑΔΕ Ε 2092/2019).

Ο μειωμένος συντελεστής φορολογίας και παρακράτησης φόρου μερισμάτων 10% εφαρμόζεται και στα κέρδη που διανέμουν εταιρείες με τη μορφή ΑΕ, ΕΠΕ και ΙΚΕ για τα οποία η απόφαση έγκρισης διανομής (του τρέχοντος ή των προηγούμενων φορολογικών ετών) από το αρμόδιο όργανο του νομικού προσώπου έχει ληφθεί από την 1.1.2019 και έπειτα.

Μεταφορά της φορολογικής του κατοικίας στην αλλοδαπή μπορεί να αιτηθεί καθένας εκ των συζύγων, εφόσον έχει οργανώσει τη ζωή του στο εξωτερικό κατά τρόπο μόνιμο ή διαρκή, έστω και εάν ο άλλος παραμένει φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να υποβληθεί κοινή δήλωση φορολογίας εισοδήματος στη Δ.Ο.Υ. που υπάγεται ο υπόχρεος για την υποβολή της, δηλαδή ο σύζυγος, ενώ προβλέπεται χωριστή φορολογική αντιμετώπιση για κάθε σύζυγο. Αναφορικά με τα τεκμήρια διαβίωσης και δεδομένου ότι αυτά αντιμετωπίζονται από τη φορολογία εισοδήματος ως οικογενειακά, γίνεται δεκτό από τη φορολογική διοίκηση ότι τα εισοδήματα του συζύγου-φορολογικού κατοίκου αλλοδαπής μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των τεκμηρίων διαβίωσης του άλλου συζύγου-φορολογικού κατοίκου Ελλάδας, με τη διατραπεζική εισαγωγή του αντίστοιχου χρηματικού ποσού (εισοδήματος αλλοδαπής) στην Ελλάδα, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται ως εισόδημα αλλά συμπεριλαμβάνεται στην κοινή δήλωση με σκοπό την κάλυψη των οικογενειακών τεκμηρίων.

Η υποβολή χωριστών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος από συζύγους, όταν ο ένας εκ των δύο είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού, είναι επίσης δυνατή, εφόσον ο ένας τουλάχιστον των συζύγων το επιλέξει, με ανέκκλητη δήλωσή του, για κάθε έτος μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης. Στην περίπτωση αυτή η ύπαρξη διαφορετικής φορολογικής κατοικίας μεταξύ των συζύγων αντιμετωπίζεται, για τις ανάγκες υποβολής της δήλωσης φόρου εισοδήματος και μόνο, ως διακοπή της έγγαμης συμβίωσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το εισόδημα των δύο συζύγων δεν αντιμετωπίζεται ως οικογενειακό, τυχόν τεκμήρια βαρύνουν τον κάθε σύζυγο χωριστά, ενώ το εισόδημα αλλοδαπής του συζύγου που μετέφερε τη φορολογική κατοικία του στο εξωτερικό δεν μπορεί να καλύψει τα τεκμήρια του άλλου συζύγου που έχει παραμείνει φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.

Η Φορολογική Αρχή (και όχι τα εμπλεκόμενα νομικά πρόσωπα) έχει το βάρος απόδειξης σε εταιρικούς μετασχηματισμούς ότι ο κύριος ή ένας από τους κύριους στόχους της πράξης είναι η φοροδιαφυγή ή η φοροαποφυγή, διευκρινίζεται σε πρόσφατη Εγκύκλιο της Φορολογικής Διοίκησης (Ε 2167/2019). Στην ίδια Εγκύκλιο τίθενται ενδεικτικά παραδείγματα καταστρατήγησης των φορολογικών διατάξεων. Χαρακτηριστικά επισημαίνεται ότι τεκμήριο φοροαποφυγής συνιστά το γεγονός πως σε συγχώνευση δι’ απορροφήσεως, η απορροφώμενη εταιρεία δεν ασκεί καμία δραστηριότητα, δεν κατέχει χρηματοπιστωτικές συμμετοχές και μεταφέρει απλώς υψηλές και απροσδιόριστης προελεύσεως ζημίες της στην απορροφούσα εταιρεία, μολονότι η πράξη συγχωνεύσεως έχει θετικά αποτελέσματα για τη δομή κόστους του εν λόγω ομίλου.

Στο νέο νομοσχέδιο του ΓΕΜΗ προβλέπεται αυτοματοποιημένη, χωρίς τη διενέργεια ελέγχου πληρότητας ή νομιμότητας, καταχώρηση των πράξεων. Οι πράξεις αυτές είναι όσες (i) περιβλήθηκαν τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου, (ii) αφορούν προσωπικές εταιρίες (εκτός των περιπτώσεων λύσης, διαγραφής και αναβίωσης) και (iii) αφορούν κεφαλαιουχικές εταιρίες (εκτός των περιπτώσεων λύσης, διαγραφής, αναβίωσης και τροποποίησης καταστατικού που δεν περιβάλλεται του συμβολαιογραφικού τύπου). Από την αυτοματοποιημένη καταχώρηση εξαιρούνται οι πράξεις εταιρικών μετασχηματισμών, μολονότι περιβάλλονται τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου.

Ο συντάξας συμβολαιογράφος θα είναι πλέον υποχρεωμένος να καταχωρεί στο ΓΕΜΗ τις εταιρικές πράξεις για τις οποίες απαιτείται συμβολαιογραφικό έγγραφο. Με αυτή την πρόβλεψη, οι συμβολαιογράφοι μετατρέπονται σε πιστοποιημένους χρήστες Γ.Ε.ΜΗ αποκτώντας αρμοδιότητα καταχώρησης και δημοσίευσης όλων των πράξεων, στοιχείων ή δηλώσεων που απαιτούν εμπορική δημοσιότητα.

Δεν περιέρχονται στο Δημόσιο τα ανείσπρακτα μερίσματα, εφόσον οι δικαιούχοι τους εξατομικεύονται στα λογιστικά βιβλία της εταιρείας εντός πενταετίας από την έγκριση του ισολογισμού και τη λήψη απόφασης για τη διανομή.