Ν. Στράφτη-Grivalia: Το κτίριο της Ελευθεροτυπίας ανακαινίζεται ριζικά, ήδη έτοιμες οι μελέτες

Αν ασχοληθεί κανείς με την επικείμενη επένδυση στις παλιές γραφειακές εγκαταστάσεις της Ελευθεροτυπίας στο Νέο Κόσμο, επί της οδού Μίνωος 10-12, με το σύνθετο κτιριακό project Piraeus Port Plaza στον Αγ. Διονύσιο Πειραιά, ή με την επένδυση στο κτίριο επί των οδών Ομήρου 2 και Σταδίου σε ακίνητο με θέα στο Μέγαρο της Παλιάς Βουλής, συνολικής επιφάνειας περίπου 4.500 τ.μ., τότε θα διαπιστώσει σε αυτά τα έργα άμεση ανάμειξη της Grivalia.

Η πάλαι ποτέ Grivalia Properties AEEAΠ έχει συγχωνευθεί από τον Μάιο του 2019 με την Τράπεζα Eurobank και πλέον, η εταιρεία υφίσταται υπό την επωνυμία Grivalia Management Company. Παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις, η Grivalia συνεχίζει να διατηρεί εξέχουσα θέση στον εγχώριο κλάδο του real estate.

Στο πλαίσιο συνέντευξης που πραγματοποιήσαμε, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με την κα. Ναταλία Στράφτη, Managing Partner, Operations της Grivalia Management Company. Μαζί της μιλήσαμε όχι μόνο για τις δραστηριότητες της εταιρείας, τα έργα στα οποία αυτή συμμετέχει, το πλάνο της επόμενης τριετίας, αλλά παράλληλα σκιαγραφήσαμε και τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στην ελληνική αγορά ακινήτων.

Παρακάτω, ακολουθεί το σύνολο της πολύ ενδιαφέρουσας συνέντευξης με την κα. Στράφτη:

Κα. Στράφτη πως προχωρά η επένδυση στα παλιά γραφεία της Ελευθεροτυπίας στο Νέο Κόσμο;

«Το κτίριο ανακαινίζεται ριζικά προκειμένου να μετατραπεί σε ένα σύγχρονο κτίριο γραφείων συνολικής επιφάνειας περίπου 15.000τμ. Οι προγραμματιζόμενες εργασίες περιλαμβάνουν παρεμβάσεις στις όψεις με σκοπό την ενεργειακή θωράκιση του κτιρίου αλλά και την αισθητική του αναβάθμιση. Επίσης, περιλαμβάνουν την πλήρη ανακαίνιση των εσωτερικών του χώρων και αντικατάσταση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεών του. Έχει ήδη ολοκληρωθεί η φάση των μελετών και αναμένεται η αδειοδότησή του εντός των επομένων ημερών, με στόχο ο τελικός χρήστης να είναι σε θέση να εγκατασταθεί στο κτίριο το Σεπτέμβριο του 2020».

Βλέπει η Grivalia αυξημένες επενδυτικές προοπτικές πλέον στην Ελλάδα;

«Στην Ελλάδα η αγορά ακινήτων, οι τουριστικές επενδύσεις και ο χρηματοπιστωτικός κλάδος είναι τομείς οι οποίοι φαίνεται ότι έχουν αυξανόμενες προοπτικές ανάπτυξης στο επόμενο διάστημα. Η ελληνική οικονομία δείχνει ότι έχει περάσει σε φάση επανεκκίνησης, συγκεντρώνοντας σημαντική επενδυτική δραστηριότητα τόσο από εγχώριους όσο και από διεθνείς επενδυτές.

Το κλίμα αισιοδοξίας που υπάρχει για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, έχει συμβάλει στο να εισέλθει η κτηματαγορά σε κύκλο ανάκαμψης. Τους τελευταίους μήνες η αγορά τρέχει με υψηλές ταχύτητες και παρατηρείται σημαντική αύξηση στον όγκο των συναλλαγών, ραγδαία πτώση στα yields για τα ακίνητα εισοδήματος, και αύξηση της ζήτησης εκ μέρους επιχειρήσεων και ιδιωτών για χρήση και επέκταση σε νέους χώρους που οδηγεί σε αύξηση των ενοικίων γραφείων.

Παράλληλα οι παίκτες που δραστηριοποιούνται στην αγορά ολοένα και αυξάνονται και παρατηρείται διασπορά και διαφοροποίηση στις στρατηγικές τους, που ωφελεί τους παραδοσιακούς κλάδους του real estate όπως είναι τα γραφεία και τα καταστήματα, δημιουργεί όμως ενδιαφέρον και για νέα asset classes όπως τα ξενοδοχεία ή ακόμα και τα οικιστικά ακίνητα. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας καθώς και η αυξανόμενη ροή διεθνών αφίξεων αποτελούν πόλο έλξης τουριστικών επενδύσεων που θα οδηγήσει σε σημαντική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της χώρας.

Το θετικό κλίμα ενισχύεται από την σταθερή ανάκαμψη του χρηματοπιστωτικού και τραπεζικού κλάδου που είναι έτοιμος να χρηματοδοτήσει την εγχώρια ανάπτυξη, σε συνδυασμό με την προσπάθεια της παρούσας κυβέρνησης να προωθήσει ένα φιλικότερο επενδυτικό περιβάλλον.

Με αυτά τα δεδομένα, αναμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τις θετικές εξελίξεις στην ελληνική αγορά τα επόμενα χρόνια».

Η αγορά ακινήτων ανεβαίνει στη χώρα μας. Ποια θετικά φέρνει αυτή η εξέλιξη;

«Η αγορά ακινήτων φαίνεται ότι ανακάμπτει γοργά με έντονη δραστηριότητα τόσο στην αγορά επαγγελματικών ακινήτων όσο και στην αγορά οικιστικών. Συγκριτικά με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες οι τιμές των ακινήτων παραμένουν ακόμα σε χαμηλά επίπεδα, καθιστώντας την ελληνική κτηματαγορά ανταγωνιστική και προσελκύοντας σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια.

Στο νέο αυτό κύκλο ανάκαμψης, σε αντίθεση με την προ κρίσης περίοδο, τα επενδυτικά κεφάλαια προέρχονται κατά κύριο λόγο από ΑΕΕΑΠ, εγχώριους και διεθνείς θεσμικούς επενδυτές και άλλου τύπου εταιρίες με εξειδίκευση και εμπειρία στο real estate. Η ποιότητα των φορέων που διαχειρίζονται τα επενδυτικά κεφάλαια, αδιαμφισβήτητα συμβάλλει θετικά στο να αποκτήσει η ελληνική αγορά βάθος και διαφάνεια σε πιο μακροχρόνια βάση.

Είναι επίσης γεγονός πως υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για επενδύσεις που στοχεύουν στην βιωσιμότητα και στην ενεργειακή βελτίωση των κτιρίων. Υπάρχει διαμορφωμένη αγορά, προσφορά και ζήτηση, για κτίρια με ενεργειακά χαρακτηριστικά τα οποία γίνονται όλο και πιο ελκυστικά σε σχέση με τα συμβατικά κτίρια. Επιπρόσθετα, όλοι οι φορείς, ιδιοκτήτες ή χρήστες, δίνουν πλέον μεγάλη σημασία στη συμμόρφωση των κτιρίων τους με την πολεοδομική νομοθεσία, στην πιστοποίηση με βάση διεθνή πρότυπα όπως το Leed, Bream κ.α. Όλοι οι παράγοντες αυτοί βοηθούν στη σταδιακή αναβάθμιση του γηρασμένου κτιριακού αποθέματος.

Η σημαντική κινητικότητα στην αγορά δίνει και το κίνητρο στην εκάστοτε κυβέρνηση να πάρει πρωτοβουλίες για θεσμικές παρεμβάσεις και βελτιώσεις στο πλαίσιο που διέπει την κτηματαγορά – όπως για παράδειγμα οι πρόσφατες αλλαγές στο φορολογικό των ΑΕΕΑΠ που τις καθιστούν πιο ανταγωνιστικές σε σχέση με το διεθνές περιβάλλον- πρωτοβουλίες που σίγουρα έχουν πολλαπλασιαστικά οφέλη στην περαιτέρω ανάπτυξή της ελληνικής κτηματαγοράς».

Πως σκοπεύει να επεκτείνει η Grivalia το χαρτοφυλάκιό της το 2020; Τι επενδύσεις να περιμένουμε το 2020 από την Grivalia;

«Μετά τη συγχώνευση της Grivalia Properties AEEAΠ με την Eurobank το Μάιο του 2019, πλέον η Grivalia Management Company δραστηριοποιείται συμβουλευτικά στο χώρο των επενδύσεων και διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, κεφαλαιοποιώντας την εμπειρία που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στην ελληνική κτηματαγορά. Πέραν του χαρτοφυλακίου της Eurobank αξίας περίπου 2δις ευρώ για τη διαχείριση του οποίου συμβουλεύει την Τράπεζα, η Grivalia μέσα από το νέο της ρόλο εξακολουθεί να έχει ενδιαφέρον για ακίνητα στον εμπορικό και στον ξενοδοχειακό κλάδο, συμμετέχοντας συμβουλευτικά στην τοποθέτηση περίπου 300εκ ευρώ στους κλάδους αυτούς μέσα στην επόμενη τριετία».

Τι θα περιλαμβάνει η ανάπτυξη που θα κάνετε στο ακίνητο που στέγαζε παλιά το Τυπογραφείο της Παπαστράτος στον Πειραιά;

«Συνολικά το έργο στο οποίο συμμετέχουμε στην περιοχή του Αγ. Διονυσίου στον Πειραιά, μέρος του οποίου είναι το ακίνητο που στέγαζε παλιά το Τυπογραφείο της Παπαστράτος, περιλαμβάνει την ανάπλαση τριών οικοδομικών τετραγώνων και την κατασκευή σύγχρονων γραφειακών χώρων με ενεργειακά χαρακτηριστικά περίπου 80.000τμ. Η συνολική ανάπτυξη θα περιλαμβάνει επίσης χώρους στάθμευσης, χώρους εστίασης και άλλες εμπορικές χρήσεις καθώς έναν χώρο ο οποίος θα στεγάσει ένα μουσείο της ιστορίας της Παπαστράτος. Με την σταδιακή ολοκλήρωση της μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2020, η ανάπτυξη θα πιστοποιηθεί σύμφωνα με τα πρότυπα του LEED».

Είναι η επένδυση στην πάλαι ποτέ καπνοβιομηχανία από τις πιο εμβληματικές που δρομολογεί αυτή τη στιγμή η εταιρεία;

«Αδιαμφισβήτητα η επένδυση στις πρώην εγκαταστάσεις της Παπαστράτος στον Πειραιά είναι από τις πιο σημαντικές που έγιναν από την Grivalia Properties ΑΕΕΑΠ, και πλέον μετά τη συγχώνευση με τη Eurobank έχει περάσει στο χαρτοφυλάκιο της τράπεζας. Με την ολοκλήρωση της, η Grivalia και η Eurobank θα έχουν επενδύσει συνολικά κεφάλαια άνω των [100εκ ευρώ] επί συνόλου επενδύσεων περίπου 550 εκ. ευρώ που υλοποίησε η Grivalia σε εμπορικά ακίνητα την περίοδο 2013-2019. Επίσης είναι απολύτως συμβατή με τη στρατηγική στόχευση της Grivalia αλλά και της Eurobank να λειτουργούν με βάση τις αρχές της αειφορίας και να επενδύουν σε κτίρια με βιώσιμα χαρακτηριστικά.

Είναι επίσης πολύ σημαντικό ότι η συγκεκριμένη ανάπτυξη αποτέλεσε την πρώτη συνεργασία στην Ελλάδα μεταξύ ενός developer και ενός επενδυτικού fund – και μάλιστα σε περίοδο που η ελληνική κτηματαγορά βρισκόταν σε πίεση- αλλά επίσης αποτέλεσε ένα λαμπρό παράδειγμα μίας εξαιρετικής συνεργασίας ιδιωτικών φορέων με τον Δήμο Πειραιά, η συμβολή του οποίου είναι καθοριστικής σημασία για την σταδιακή ανάπλαση της ευρύτερης περιοχής του Αγ. Διονυσίου».

Πόσο κομβικό είναι το γεγονός ότι η επένδυση θα γίνει σε ένα σημείο-κόμβο με το λιμάνι, τον ΗΣΑΠ και τον Προαστιακό του Πειραιά;

«Η στρατηγικής σημασίας θέση του ακινήτου και η εξαιρετική εξυπηρέτησή του από τρία μέσα σταθερής τροχιάς συμπεριλαμβανομένου του τραμ και του μετρό, ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρέασαν την απόφασή μας να συμμετάσχουμε στην συγκεκριμένη επένδυση.

Η εύκολη πρόσβαση είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που καθιστούν τα κτίρια γραφείων πιο ελκυστικά στους χρήστες, ειδικά όταν συνδυάζονται με σύγχρονες προδιαγραφές και συγκριτικά χαμηλότερο κόστος ενοικίου σε σχέση με άλλες πιο ανεπτυγμένες περιοχές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, και ειδικά στα πρώτα στάδια της επένδυσης, η προσβασιμότητα του ακινήτου συνέβαλε καθοριστικά στην προσέλκυση ενδιαφέροντος από νέους χρήστες, με δεδομένο ότι η ευρύτερη περιοχή δεν είχε ουσιαστική εμπορική δραστηριότητα».

Μπορεί να είναι το συγκεκριμένο project αρχή και για άλλες μεγάλες επενδύσεις στην περιοχή;

«Λόγω του μεγέθους της συγκεκριμένης ανάπτυξης σε συνδυασμό με τις παρεμβάσεις που γίνονται από την Περιφέρεια Αττικής και το Δήμο Πειραιά, επωφελείται όλη η περιοχή του Αγ. Διονυσίου και αναμένεται σταδιακά να δημιουργηθεί μία νέα τοπική μικρο-οικονομία που θα οδηγήσει και σε άλλες αναπτύξεις. Με την ολοκλήρωση των έργων, στην περιοχή αναμένεται να εγκατασταθούν πάνω από 4.500 εργαζόμενοι η εξυπηρέτηση των οποίων δημιουργεί επιπλέον ανάγκες για εμπορικές χρήσεις εστίασης, λιανεμπορίου και γιατί όχι ακόμα και στέγασης στην ευρύτερη περιοχή.

Επιπλέον, η εγγύτητα της περιοχής στο λιμάνι του Πειραιά καθώς και η εύκολη προσβασιμότητά της με μέσα σταθερής τροχιάς, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η περιοχή να εξελιχθεί σε μία νέα αγορά γραφείων και εμπορικών χρήσεων που θα προσελκύσει ενδιαφέρον από χρήστες που δραστηριοπούνται στην περιοχή ή ακόμα και άλλους που δεν είναι απαραίτητο να βρίσκονται στις παραδοσιακές αγορές κτιρίων γραφείων όπως το ευρύτερο κέντρο της Αθήνας ή το Μαρούσι».